PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Abstynencja

Dobrowolne wyrzeczenie się (łac. abstinentia - wstrzemięźliwość, powściągliwość; powstrzymywanie się od czegoś) np. alkoholu, tytoniu itd. Do najczęściej spotykanych motywów abstynencji należą: stan zdrowia (w tym również ciąża i okres karmienia), uzależnienie od alkoholu, charakter wykonywanej pracy (np. kierowcy pojazdów mechanicznych, operatorzy maszyn itp.), przyjęcie określonych norm czy zasad (np. motywacja religijna bądź przynależność do [...]

Afazje

Termin „afazja” odnosi się do upośledzenia w zakresie odbioru treści językowych, operowania nimi lub ich wyrażania (nadawania), zaistniałego na skutek organicznego uszkodzenia mózgu. Z definicji afazji wyłącza się trudności percepcyjne, pamięciowe lub z uczeniem się, a także deficyty o charakterze czysto czuciowym lub ruchowym, chyba że symbole językowe odgrywają w nich jakąś rolę.
Różne rodzaje afazji [...]

Aleksytymia

Niezdolność do odczuwania, uświadamiania sobie, rozumienia i zwerbalizowania własnych emocji. Doprowadza to do braku rozładowania napięć i niepokoju. Odczuwane emocje są słabo zróżnicowane, ich aspekt somatyczny jest blokowany, często towarzyszy im sztywna postawa ciała i twarz pozbawiona wyrazu. Niekiedy występuje także niezdolność do odczuwania przyjemności. Aleksytymicy nie potrafią odróżniać pobudzenia emocjonalnego od fizjologicznego, skupiają się [...]

Alimenty

(z łac. alimentum - pokarm, od alere - karmić, żywić) - są to regularne, obligatoryjne świadczenia na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są inne osoby fizyczne.
Obowiązek alimentacyjny może wynikać z:

pokrewieństwa
powinowactwa
małżeństwa

Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych (dzieci, wnuki) przed wstępnymi (rodzicami, dziadkami), a wstępnych przed rodzeństwem; a równocześnie krewnych bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym [...]

Alkoholizm

Alkoholizm, inaczej uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa lub choroba alkoholowa (łac. alcoholismus habitualis, alcoholismus chronicus) - choroba polegająca na utracie kontroli nad ilością wypijanego alkoholu. Spożywanie zazwyczaj dużych ilości alkoholu przez alkoholika jest spowodowane przymusem o charakterze psychicznym i somatycznym i nie podlega jego woli. Mechanizm powstawania uzależnienia nie jest do końca wyjaśniony, ale ma [...]

Alkoholowy zespół płodowy

(FAS) - zespół umysłowych i fizycznych zaburzeń, które mogą wyrażać się jako opóźnienie umysłowe, dysfunkcja mózgu, anomalia rozwojowe, zaburzenia w uczeniu się i zaburzenia psychologiczne. FAS jest skutkiem działania alkoholu na płód w okresie prenatalnym. Alkohol powoduje więcej szkód w rozwijającym się płodzie niż inne substancje łącznie z marihuaną, heroiną i kokainą. Efekty mogą [...]

Altruizm

- zachowanie w obrębie danego gatunku, w wyniku którego osobnik tak się zachowujący ponosi pewne koszty wobec innego, który z kolei zyskuje. Jest to jedno z typowych zachowań zwierzęcych zwiększających ich łączną wartość przystosowawczą. Zachowania ludzkie, ukierunkowane na realizację celów pozaosobistych, to takie, których podmiot zabiega przede wszystkim o dobro innych ludzi lub pragnie uchronić [...]

Anomia

(gr. a- = “bez”, nomos = “prawo”) - pojęcie wprowadzone do socjologii przez Emila Durkheima (1858-1917). Oznacza ono pewnego rodzaju stan niepewności w systemie aksjonormatywnym spowodowany najczęściej jego transformacją. Społeczeństwo w stanie anomii nie potrafi wytworzyć spójnego systemu norm i wartości, który stanowiłby dla jednostek klarowne wytyczne działań. Jednostka egzystująca w takim społeczeństwie odczuwa [...]

Anonimowi Alkoholicy (AA)

Początków idei samoorganizowania się alkoholików należałoby doszukiwać się w połowie wieku XIX, kiedy to w Stanach Zjednoczonych , w mieście Baltimore powstało Stowarzyszenie im. Jerzego Waszyngtona (Washingtonian Society - 1840 r.). Początkowo jego członkami byli wyłącznie alkoholicy, którzy próbowali sobie wzajemnie pomagać. Z czasem Stowarzyszenie podjęło dodatkowe działania, związane ze zmianą amerykańskich obyczajów w dziedzinie [...]

Anoreksja

Zaburzenia odżywiania występują pod dwiema postaciami: jadłowstrętu psychicznego - zwanego anoreksją (anorexia nervosa), oraz żarłoczności psychicznej - zwanego bulimią (bulimia nervosa). Obydwie postacie są groźne dla zdrowia, a nawet życia chorej osoby.
Jadłowstręt psychiczny (anoreksja)
Jest to choroba o podłożu psychicznym. Objawia się silną obawą przed utyciem prowadzącą do unikania jedzenia. Osoby chore postrzegają siebie jako dużo [...]

Antypedagogika

- nurt w pedagogice negujący tradycyjną formę wychowania opierającą się na zasadzie “sterowania” życiem dziecka.
Antypedagogika w założeniu oddaje wolność do samodecydowania o sobie dziecku, a rolę nauczyciela sprowadza do “przewodnika” w myśl zasady lepiej wspierać zamiast wychowywać. Podstawowym warunkiem tego wspierania jest jego dobrowolność. Zdaniem antypedagogiki, dominującą w obecnym wychowaniu rolę wychowawcy i zasadę wychowawca [...]

Archetyp

(z gr. arche - “początek”, typos - “typ”) - pojęcie wprowadzone do psychologii przez Carla Gustava Junga w oparciu o termin Jacoba Burckhardta: das Urbild - “praobraz”, “obraz pierwotny”.
Po raz pierwszy pojęcie to pojawia się u Filona z Aleksandrii (I wiek p.n.e.): “A więc po wszystkich innych stworzeniach [...] stworzony został człowiek, i to, jak [...]

Areszt śledczy

- miejsce osadzania osób tymczasowo aresztowanych.
Areszty śledcze występują w dwóch rodzajach:

samodzielne
oddział zakładu karnego

W praktyce, areszty śledcze będące osobnymi jednostkami, służą również do wykonywania kary pozbawienia wolności, przejmując funkcje zakładów karnych, z którymi są zbliżone organizacyjnie i pod względem wyposażenia.

Asertywność

- w psychologii termin oznaczający posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nie naruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych. Jest to umiejętność nabyta.
Asertywność to:

umiejętność wyrażania opinii, krytyki, potrzeb, życzeń, poczucia [...]

Asymilacja kulturowa

- proces, który określa całokształt zmian społecznych i psychicznych, jakim ulegają jednostki, odłączając się od swojej grupy i przystosowując się do życia w innej grupie o odmiennej kulturze.
Najczęściej o asymilacji mówi się w przypadku przystosowania się imigrantów do norm życia społecznego kraju, w którym się osiedlili bądź przedstawicieli mniejszości narodowych do norm zbiorowości (narodu) [...]

Autokratyczny styl wychowania

- konserwatywny styl wychowania, według Antoniego Makarenki oparty na specyficznym autorytecie, zwanym autorytetem przemocy, często powiązany z pedantyzmem.
Koncepcja tej metody według Marii Przetacznikowej i Ziemowita Włodarskiego polega na bezwzględnym podporządkowaniu się dziecka nakazom rodziców oraz całkowitemu posłuszeństwu.
W tej metodzie wychowawczej w roli autorytetu występuje jedno z rodziców, głównie ojciec. Autorytet samodzielnie podejmuje wszystkie ważne [...]

Autyzm

Zazwyczaj niemowlęta sygnalizują płaczem lub krzykiem, że jest im niewygodnie, że są głodne, że potrzebują kontaktu z matką. Pewna grupa dzieci jest jednak nietypowa - prawie nigdy nie krzyczą i nie dopominają się o jedzenie. Zdarza się w związku z tym, że bywają zbyt późno karmione, co też nie wywołuje ich protestu. Nie dopominają się [...]

Bezdomność

Definicje bezdomności
Problem bezdomności w polskiej literaturze jest dość szeroko poruszany niestety nie udało mi się dotrzeć do jednej ogólnej definicji tego zjawiska. Dlatego przytoczę kilka definicji z rożnych źródeł.
Wg P. Legutko „ pisząc o zjawisku bezdomności, trzeba zawsze uściślić, o co konkretnie chodzi- czy o formalny brak dachu nad głową ( meldunku, mieszkania samodzielnego), czy [...]

Bigamia

- pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami.
W Polsce
W Polsce bigamia jest czynem zabronionym stypizowanym w art. 206. Kodeksu karnego: karalne jest zawieranie małżeństwa pomimo pozostawania w związku małżeńskim, przy czym przez małżeństwo rozumie się małżeństwo prawa cywilnego, a nie małżeństwo wyznaniowe. Jeżeli druga osoba ma świadomość, że zawiera związek małżeński z osobą niebędącą stanu [...]

Bulimia

Historia pojęcia
Etymologicznie nazwa bulimia pochodzi od bulimis, co dosłownie oznacza „byczy głód” (limos - głód; bous - byk). Jako pierwszy użył tego określenia w II wieku n.e. Galen, do opisania choroby zwanej inaczej “wilczym głodem”. Choć współcześnie trudno stwierdzić, o jakiej chorobie pisał w istocie Galen, obecną nazwę jednostki chorobowej niewątpliwie zaczerpnięto z jego opisu.
Wieloletnie [...]

Błędna atrybucja

- egotyzm atrybucyjny błąd w ocenie własnego wpływu na zdarzenia pozytywne i negatywne, wyolbrzymianie własnej roli w zdarzeniach pozytywnych (np. upatrywanie przyczyn sukcesów w sobie, własnych cechach i zdolnościach) i zaprzeczanie temu, że mamy coś wspólnego ze zdarzeniami negatywnymi (upatrywanie przyczyn porażek na zewnątrz, w sytuacji)

Carl Gustav Jung

(ur. 26 lipca 1875 w Kesswil w Szwajcarii, zm. 6 czerwca 1961 w Zurychu) - szwajcarski psychiatra i psycholog. Był twórcą psychologii głębi, na bazie której stworzył własną koncepcję nazywaną psychologią analityczną (stanowiącą częściową krytykę psychoanalizy). Wprowadził pojęcie nieświadomości zbiorowej, synchroniczności oraz archetypu, które odegrały także wielką rolę w naukach o kulturze.
Życie
Ojciec Junga był pastorem, [...]

Charakterystyka upośledzenia umysłowego

FUNKCJONOWANIE SPOŁECZNE, INTELEKTUALNE, PSYCHICZNE, SOMATYCZNE
Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim ( I.I. 52 - 67 )
Osoby upośledzone umysłowo w stopniu lekkim charakteryzują się najłagodniejszą formą niedorozwoju umysłowego. Niedorozwojowi ulegają u nich przede wszystkim czynności poznawcze, takie jak : spostrzeganie, uwaga, wyobraźnia, pamięć, myślenie i orientacja społeczna. Osoby te spostrzegają wolniej, mniej dokładnie i w węższym zakresie. Posiadają słabszą pamięć, [...]

Choroby psychosomatyczne

Współcześnie odchodzi się od biomedycznego modelu zdrowia, w którym ciało traktowane jest jak maszyna, wymagająca niekiedy naprawy lub usunięcia uszkodzonych części. Wprowadzony przez Kartezjusza podział na psyche i somę okazuje się umowny, gdyż funkcje ciała i umysłu nie są od siebie ściśle oddzielone. Czynniki psychologiczne i społeczne wpływają na funkcjonowanie biologiczne, a co za tym [...]

Cyberkultura

- to kultura, która powstała, lub powstaje, w wyniku używania komputerów do komunikacji, rozrywki i biznesu.
Do podstawowych cech cyberkultury należą:

Zarabianie przez sieć Internet
Komunikowanie się przez sieć Internet przy użyciu komunikatorów internetowych
Używanie poczty elektronicznej
Granie w gry MMORPG
Branie udziału w wideo [...]

Czas wolny

1) Czasy pierwotne- nie znano pojęć czas wolny i czas pracy
2) Społeczeństwa preindustrialne - czas wolny tylko dla wyższych sfer
3) XX w - czas wolny stal się naturalnym przywilejem
4) Obecnie- czas wolny przywraca sens pracy, pokazuje, w jaki sposób można wykorzystać efekty swojej pracy, pojawia się pytanie, w jaki sposób zagospodarować nadmiar czasu
Kamiński - czas [...]

Czynność procesowa

to szczególnego rodzaju czynność prawna podejmowana przed organami procesowymi lub przez te organy (np. przed sądem w toku postępowania sądowego, przed organem administracji w toku postępowania administracyjnego, której skutkiem jest ukształtowanie pozycji procesowej strony dokonującej czynności albo rozstrzygnięcie kwestii będącej przedmiotem sprawy (głównej lub incydentalnej).
Dokonanie czynności procesowej może mieć m.in. postać wniesienia powództwa, pisma [...]

Człowiek marginesu

jest to jednostka społeczna, która ze względu na nieudaną akulturację nie potrafi zaadaptować się do nowych warunków społecznych i kulturowych. Mianem człowieka marginesu określa się osobę żyjącą na krawędzi dwóch lub więcej kręgów kulturowych, kręgu z którego się wywodzi, w którym zachodziła jego pierwotna i częściowo wtórna socjalizacja i kręgu kulturowego, w którym się obecnie [...]

DDA

Samopomocowe grupy osób, które ukończyły 18 lat i są dziećmi alkoholików. W spotkaniach tych grup mogą uczestniczyć zarówno osoby 20 letnie jak i 40, 50 czy nawet 90-letnie.
DDA - Dorosłe Dzieci Alkoholików - samopomocowe grupy wsparcia działające na bazie przejętego z ruchu AA (po niewielkich adaptacjach) programu Dwunastu Kroków. Opierają się na założeniu, że ludziom [...]

Definicja sytuacji

- polega na określeniu przez aktorów ich orientacji wobec danej sytuacji i dyspozycji do działania w niej. Kiedy wchodzimy do jakiegoś pomieszczenia, w którym przebywają ludzie musimy zdać sobie sprawę co to jest za miejsce. Napotykani w każdym z tych miejsc ludzie mają odmienne oczekiwania co do naszych zachowań. W każdym bowiem przypadku będziemy inaczej [...]

Dekompensacja

Zapożyczony z terminologii funkcjonowania organicznego, termin “dekompensacja” oznacza załamanie się przejściowej ròwnowagi osiągniętej przez chorą część organizmu w drodze mechanizmòw adaptacji.
W dziedzinie psychiki, za pomocą terminu „dekompensacja” zwykło się oznaczać stan krytyczny, wywołany poprzez załamanie się zazwyczaj stosowanych, neurotycznych mechanizmòw obronnych podmiotu, ktòry znalazł się w nowej oraz trudnej do zniesienia sytuacji afektywnej. Wcześniejsza wrażliwość [...]

Determinizm środowiskowy

(inaczej: faktor geograficzny, determinizm klimatyczny) - koncepcja dotycząca determinującej roli środowiska i relacji człowiek - środowisko, w której człowiek jest uzależniony od “wszechmocnych” warunków środowiska przyrodniczego. Środowisko daje pożywienie, pracę, stałe miejsce zamieszkania. Eko-antropologia i eko-biologia rozwijają problemy postawione przez determinizm środowiskowy.

Detoksykacja

Inaczej odtruwanie - usuwanie z organizmu lub zobojętnianie substancji trującej (np. alkoholu, narkotyku, czy nadmiernej dawki leku).
Detoksykacja osób uzależnionych od alkoholu kończy najczęściej wielodniowy “ciąg” picia i powinna być przygotowaniem do podjęcia leczenia właściwego, czyli do psychoterapii uzależnienia. Celem takiej detoksykacji jest nie tylko usunięcie alkoholu i jego metabolitów z organizmu, ale także wyrównanie zaburzeń: [...]

Dewiacja społeczna

- odchylenie od reguł działania społecznego, postępowanie niezgodne z normami a także z wartościami przyjętymi w społeczeństwie lub w grupie społecznej. Zachowania dewiacyjne nie są jednoznacznie interpretowane i ich określenie jest zależne od przyjętych systemów normatywnych w danym społeczeństwie. W niektórych ujęciach teoretycznych definiowane jest relatywistycznie jako zachowanie, które zostało przez społeczność zdefiniowane jako dewiacyjne. [...]

Diagnoza

- zbieranie prostych informacji i ich porządkowanie
Diagnozowanie - pewien proces działania i wynik tego procesu (czynności)
Diagnoza - „to rozpoznawanie na podstawie zebranych objawów i znanych ogólnych prawidłowości badanego złożonego stanu rzeczy przez przyporządkowanie go typu lub gatunku, przez wyjaśnienie genetyczne i celowościowe, określenie jego fazy obecnej oraz przewidywanego rozwoju” (Ziemski)
Przedmiot diagnozy - złożony stan rzeczy [...]

Dwanaście kroków AA

Proponowany przez Wspólnotę Anonimowych Alkoholików program zdrowienia wyłożony jest w Dwunastu Krokach. Zachowaniu jedności Wspólnoty służy Dwanaście Tradycji. Podstawowe informacje na temat Wspólnoty zawiera Preambuła:
Anonimowi Alkoholicy są wspólnotą mężczyzn i kobiet, którzy dzielą się nawzajem swoim doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój wspólny problem i innym pomagać w wyzdrowieniu z alkoholizmu. Jedynym warunkiem uczestnictwa [...]

Dyslalia

Termin dyslalia ( z greckiego dys -zaburzenie; lalia - mowa) to ogólne pojęcie stosowane przy określeniu różnych postaci wad wymowy.
Według Ireny Styczek dyslalia ( alalia ) to opóźnienie w przyswajaniu sobie języka, na skutek opóźnionego wykształcenia się funkcji pewnych struktur mózgowych.
Inną definicje przedstawia Genowefa Demelowa: dyslalia to nieprawidłowość w realizacji jednej głoski, kilku głosek, a [...]

Dystans publiczny

jest to jeden z dystansów personalnych. Przyjmuje się, że o dystansie publicznym możemy mówić wtedy, gdy rozmówcy kontaktują się w odległości większej niż 360cm. Badania pokazały, że gdy odległość pomiędzy osobami wynosi powyżej 30 metrów, ludzie nie mają poczucia kontaktu ze sobą - np., gdy widzę znajomego na deptaku w odległości 30m to zwykle nie [...]

Egoizm racjonalny

- egoizm jako praktyczny ideał rozumu. Rozum jest podstawowym narzędziem ludzkiego poznania. Posiada dwie wersje. Wersja słaba: zawsze racjonalne jest dążenie do własnego największego dobra (moralne i cnotliwe) inne postępowanie nie zawsze jest słuszne i właściwe. Wersja mocniejsze: zawsze racjonalne jest dążenie do własnego największego dobra (moralne i cnotliwe) inne postępowanie nie jest słuszne. Jeśli [...]

Egzogamia

- reguła nakazująca jednostce wybierać sobie małżonka poza grupą, do której należy. Jej przeciwnością jest endogamia. Pewne formy egzogamii mogą czasem powstawać wewnątrz społeczności endogamicznych, jako np. egzogamia rodowa. Egzogamię tłumaczy się względami biologicznymi (skutki związków między krewnymi) i społecznymi (chęć wymiany między grupami rodzinnymi).

Emocja

(łac. emotion) - silne odczucie (świadome lub nieświadome) o charakterze pobudzenia pozytywnego (pod wpływem szczęścia, zachwytu, spełnienia) lub negatywnego (pod wpływem gniewu, odrazy, strachu).
W szerszym znaczeniu emocje (procesy emocjonalne) to procesy psychiczne, które poznaniu i czynnościom podmiotu nadają jakość oraz określają znaczenie, jakie mają dla niego będące źródłem emocji przedmioty, zjawiska, inni ludzie, a [...]

Endogamia

- kulturowa reguła nakazująca jednostce zawieranie małżeństw (dobieranie sobie partnera) wewnątrz grupy, do której należy. Endogamia występuje zazwyczaj w społeczeństwach uwarstwionych, służy względom prestiżowym i utrwala zróżnicowanie etniczne (kastowość). Endogamia w małej grupie prowadzi do związków między bliskimi krewnymi biologicznymi. Występuje zarówno w społecznościach matrylinearnych i patrylinearnych.
Jako przykłady endogamii można podać rodziny królewskie, ortodoksyjnych [...]

Eutanazja

(euthanazja) (od gr. εὐθανασία euthanasia - “dobra śmierć”) – zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień.
Dopuszczalność eutanazji jest trudnym zagadnieniem etycznym. Ma ona zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Konflikt racji bierze się z różnych systemów wartości, jakimi kierują się obie strony sporu. Przeciwnicy eutanazji uważają życie za święty dar od Boga (głównie przeciwnicy [...]

Fiksacja

-nadmierne przywiązanie do osoby, przedmiotu lub nieświadomego wyobrażenia; w sytuacjach niepowodzeń życiowych oznacza powrót do zachowań charakterystycznych dla wcześniejszych faz rozwoju.

Flow

- termin zaproponowany przez Mihaly’ego Csikszentmihalyiego, określa stan bardzo głębokiej koncentracji na wykonywanej czynności, w którym zachodzi harmonijny przepływ informacji między umysłem i ciałem; przypomina rodzaj ekstazy.

Fobia

to zaburzenie nerwicowe, którego objawem osiowym jest uporczywy lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami, związany z unikaniem sytuacji wywołujących go i utrudnieniem funkcjonowania w społeczeństwie. Fobie wywołane są przez pewne sytuacje lub obiekty zewnętrzne wobec osoby przeżywającej lęk, które obiektywnie nie są niebezpieczne. Cierpi na nie około 10% ludzkości.
Zasadniczy obraz fobii to [...]

Godność człowieka

(dignitas hominis) należy do podstawowych zagadnień antropologii filozoficznej, a sposób rozumienia tego pojęcia wywiera znaczny wpływ na rozstrzygnięcia szczegółowych problemów etycznych. Powstało jednak w dziejach filozofii wiele definicji godności - wstępnie można ją ująć jako taką wewnętrzną właściwość osoby ludzkiej, która zawiera się w sposób konieczny w jej strukturze bytowej i przez którą osoba [...]

Grupa spotkaniowa

-intensywne spotkania w grupach, służące rozwojowi osobistemu oraz doskonaleniu komunikacji interpersonalnej i relacji między ludźmi, dzięki przeżywaniu w trakcie tych spotkań nowych doświadczeń.

Grupa, procesy grupowe

Grupa to dwie osoby przebywające w tym samym miejscu i w tym samym czasie.
Grupa niespołeczna natomiast, to grupa nie współdziałająca ze sobą, grupa społeczna - grupa, w której członkowie współdziałają ze sobą oraz współzależą od siebie, jeśli chodzi o zaspokajanie potrzeb i osiąganiu celów, muszą na sobie polegać.
Procesy grupowe:
1. Facylitacja społeczna.
Dlaczego obecność innych wywołuje pewność [...]

Halo efekt

złudzenie wynikające ze znaczenia pierwszego wrażenia w spostrzeganiu ludzi. Właśnie owo wrażenie determinuje to, jak będziemy postrzegać danego człowieka.

Halucynoza alkoholowa

Ostra halucynoza alkoholowa (ostra omamica), opisana została w 1883 r. przez Kraepelina. Jest ona drugą, co do częstości występowania psychozą alkoholową i towarzyszy innym objawom zespołu abstynencyjnego. Przez niektórych uważana jest za odmianę majaczenia alkoholowego.
Początek jest z reguły nagły. Najczęściej chory zaczyna słyszeć głosy, które grożą mu, wymyślają, czasami oskarżają, a kiedy indziej żywo dyskutują [...]

Hierarchia potrzeb

(ang. needs hierarchy) - w psychologii - sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych (wynikających z funkcji życiowych), do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu niższych.
Model Abrahama Maslowa
Piramida potrzeb

POTRZEBY FIZJOLOGICZNE
Potrzeby:

samotranscendencji, czasem określane jako “potrzeby duchowe”,
samorealizacji - potrzeby samorealizacji - wyrażają się w dążeniu człowieka [...]

Homoseksualizm

(z greki homós = taki sam, równy, i z łac. sexualis = płciowy), inaczej: homoseksualność - zaangażowanie psychoemocjonalne i pociąg seksualny do osób tej samej płci. Jedna z orientacji seksualnych obok heteroseksualizmu, czyli popędu do płci przeciwnej, biseksualizmu, czyli popędu ukierunkowanego na obie płci. Trudno wiarygodnie ustalić, jaka część populacji jest homoseksualna, ale w badaniach [...]

Identyfikacja

- (fr. identique, łac. identicus, od łac. idem - to samo) czyli utożsamienie się z konkretną lub fikcyjną osobą, grupą lub ideą, upodabnianie się do jakiegoś wybranego wzorca i przejmowanie od niego wartości, postaw, sposobu postępowania. W psychologii termin ten pojawia się w różnych kontekstach: rozwojowym, społecznym i klinicznym.
Rozwojowo identyfikacja z ważnymi osobami, szczególnie z [...]

Ideologie nierówności

1. Ideologie elitarystyczne
(arystokratyczne) - głoszą, że istnieją takie grupy, które z samej swojej natury są „wyższe” od innych i dlatego muszą mieć wyższą pozycję w społeczeństwie. Grupy te mogą być ukonstytuowane przez urodzenie (np. arystokracja) bądź obejmować ludzi o szczególnych predyspozycjach, talentach, mądrości, bliskości Boga (np. szamani, duchowni, starszyzna plemienna).
2. Ideologie egalitarne
- formułowane są przez [...]

Imprinting

-(ang.)po polsku wdrukowanie, to utrwalenie się (praktycznie niepodlegające modyfikacji) pewnego wzorca, na przykład rodzica, z którym osobnik styka się bezpośrednio po urodzeniu. Zjawisko to zaobserwowano początkowo u ptaków zagniazdowników. Imprinting jest przejawem specyficznego uczenia się, polega na skojarzeniu instynktownej reakcji „podążania za” ze specyficznym bodźcem, który tę reakcję wyzwala. Uczenie to występuje w ściśle [...]

Inflacja wyobraźni

-(imagination inflation) zjawisko polegające na tym, że ludzie traktują jako rzeczywiste te zdarzenia we własnej przeszłości, które sobie tylko wyobrażali. Akt wyobrażania sobie nieistniejącego zdarzenia może nadać temu zdarzeniu status rzeczywistości. Zjawisko to występuje u 25-30 proc. osób, u których wzbudzano wyobrażenia. Występuje ono również wtedy, kiedy ludzie wyobrażają sobie zdarzenia, jakie rzekomo zaszły w [...]

Instancyjność

Instancyjność postępowania przed sądami - Konstytucja RP reguluje instancyjność postępowania przed sądami :
Artykuł 176 Konstytucji stanowi, że postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne.
Ozncza to, że w przypadku każdego wyroku przysługuje nam prawo do odwołania się od tego orzeczenia do sądu nadrzednego wobec sądu wydającego wyrok.
Podstawowym celem kontroli instancyjnej jest naprawa wadliwej decyzji procesowej. Działania kontrolne uruchamiane są [...]

Integracja w edukacji

W pedagogice specjalnej integracja rozumiana jest jako wielokierunkowe, zespolone działanie, mające na celu rewalidację jednostek odbiegających od normy lub też proces integrowania (włączania) osób niepełnosprawnych (w miarę możliwości i w odpowiednich warunkach) w zwykłe formy życia osobistego i społecznego, a także jako cel kształcenia ogólnego oraz specjalnego bądź wynik procesu rehabilitacji niepełnosprawnych. Integracja jako włączenie [...]

Inteligencje wielorakie

-siedem rodzajów inteligencji wyróżnionych przez Howarda Gardnera:

inteligencja językowa,
muzyczna,
przestrzenna,
matematyczno-logiczna,
kinestetyczna,
intrapersonalna,
interpersonalna.

Interakcja

Interakcja społeczna
to proces wzajemnego oddziaływania co najmniej dwóch osobników ludzkich. Jest takim działaniem społecznym, które wynika z orientowania się na innych ludzi i jest odpowiedzią na ich zachowania i działania. Myśląc o interakcji zazwyczaj ma się na myśli kontakty bezpośrednie, jednak są to też kontakty pośrednie, jak rozmowa przez telefon, pisanie listów czy smsowanie.
Interakcja [...]

Kara

(prawo) - określona przepisami prawa dolegliwość dla podmiotu prawa będąca sankcją za niepodporządkowanie się normom prawnym
Kary mogą wymierzać jedynie podmioty uprawnione, zazwyczaj organy państwa, ale ustawa może upoważniać do tego inny podmiot. Najczęściej karę nakładają:

organy administracji publicznej
sądy
organy dyscyplinarne

Kara w gałęziach prawa
Prawo administracyjne
Kara administracyjna - określona przepisami prawa dolegliwość dla podmiotu prawa będąca sankcją za niepodporządkowanie [...]

Kara cielesna

- jest to rodzaj kary, która ma na celu zadanie bólu osobie karanej. W tym przypadku cierpienie fizyczne łączy się często z cierpieniem psychicznym.
Konstytucja, a kary cielesne
Kary cielesne są przez konstytucję całkowicie zabronione, ponieważ naruszają one niezbywalną godność człowieka. Każdy może domagać się od władzy publicznej ochrony dziecka przed wyzyskiwaniem, stosowaniem przemocy oraz demoralizacją. Dziecko [...]

Kategorie urojeń

Podstawowe kategorie urojeń
* wielkościowe - przekonanie o szczególnej ważności własnej osoby, np. chory uważa że sam jest/był wielką osobistością, lub też że jest nikomu nieznanym doradcą, przyjacielem lub kimś specjalnym dla jakiejś ważnej osoby (prezydenta króla itp). Urojenia niekoniecznie muszą się tyczyć osoby która je wypowiada. Mogą one odnosić się do rzekomego dalekiego przodka chorego, [...]

Kazus

- przypadek będący przedmiotem rozstrzygnięcia, np. sądu, postępowania administracyjnego. Zagadnienie, problem prawny, którego rozwiązaniem zajmuje się powołany do tego organ, np. kazusem będzie całokształt okoliczności wraz z rozstrzygnięciem sprawy o zabójstwo, która toczyła się przed sądem i w której zapadł wyrok.

Kinezjologia edukacyjna

- metoda terapii różnych zaburzeń, takich jak zaburzenia ruchowe, zaburzenia uwagi, trudności w nauce czytania pisania, opracowana przez dr Paula E. Dennisona. Określana jest ona mianem “gimnastyki mózgu”, według jej twórcy i zwolenników skutecznie uczy i pokazuje w praktyce możliwości wykorzystania naturalnego ruchu fizycznego, niezbędnego do organizowania pracy mózgu i ciała w celu rozszerzania własnych [...]

Komisja penitencjarna

- powoływana jest w każdym zakładzie karnym przez dyrektora zakładu. W skład komisji wchodzą funkcjonariusze i pracownicy tego zakładu. W pracach komisji mogą uczestniczyć również inne osoby np. przedstawiciele stowarzyszeń, fundacji, organizacji i instytucji, kościołów i innych związków wyznaniowych (Art. 75 kkw).
Komisja dokonuje klasyfikacji skazanych gdy nie uczynił tego sąd w wyroku.
Zakresu działania komisji penitencjarnej

podejmowanie [...]

Komunikacja interpersonalna

Komunikacja to wymiana informacji między jej uczestnikami. Nośnikami danych mogą być słowa (komunikacja werbalna), gesty, teksty, obrazy, dźwięki czy też sygnały elektryczne albo fale radiowe. Ważne jest, aby były one zrozumiałe dla nadawcy i odbiorcy.
Model komunikacji dwustronnej
Proces komunikacji przebiega według następującego modelu:

nadawca > kodowanie > kanał komunikacji > dekodowanie > odbiorca
Do aktu komunikacji dojdzie jedynie [...]

Komunikacja niewerbalna

Mowa ciała, język ciała, komunikacja niewerbalna - zespół niewerbalnych komunikatów nadawanych i odbieranych przez ludzi na wszystkich niewerbalnych kanałach jednocześnie. Informują one o podstawowych stanach emocjonalnych, intencjach, oczekiwaniach wobec rozmówcy, pozycji społecznej, pochodzeniu, wykształceniu, samoocenie, cechach temperamentu itd. Komunikaty te nadawane są i odbierane najczęściej na poziomie nieświadomym, jednak mogą być również nadawane i odbierane [...]

Koncepcja Karola Marksa

Najważniejszą dziedziną życia ludzi jest praca, gdyż to właśnie w jej toku ludzie wytwarzają dobra potrzebne do zaspokajania ich potrzeb, to tutaj nawiązuje się najważniejsze stosunki społeczne i to tutaj kształtują się ich najważniejsze interesy i artykułują poglądy.
Marks dzieli społeczeństwo na dwa wielkie segmenty: tych, którzy są właścicielami środków produkcji (maszyny, narzędzia, surowce, ziemia uprawna, [...]

Konformizm

(pot. ulegający wpływom) - w psychologii społecznej to zmiana zachowania na skutek rzeczywistego, bądź wyobrażonego wpływu innych ludzi. Podporządkowanie się wartościom, poglądom, zasadom i normom postępowania obowiązującym w danej grupie społecznej. W tym rozumieniu jest to zmiana związana z faktem, że członek grupy miał początkowo inne zdanie czy inaczej się zachowywał niż grupa, a [...]

Kontrola społeczna

są to mechanizmy skłaniające ludzi do pewnych pożądanych, społecznie akceptowanych zachowań.
Kontrolę społeczną możemy podzielić na:
- KONTROLĘ FORMALNĄ czyli wszystko to co jest zapisane w regulaminach poszczególnych organizacji i stowarzyszeń, a przede wszystkim w państwowych kodeksach prawnych. Jest ona zawsze zamierzona. W przypadku kontroli formalnej egzekwowaniem praw zawartych w kodeksach zajmuje się najczęściej policja i sąd.
- [...]

Konwersja

zaburzenia konwersyjne (dawniej, czasem utożsamiane z histerią) w psychologii uwarunkowanie, w którym diagnozuje się u pacjenta objawy jak w zaburzeniach neurologicznych motoryki (np. spowolnienie ruchów) podczas gdy jego układ nerwowy nie wykazuje odchyleń od normy i nie można wskazać jednoznacznej przyczyny psychologicznej czy też organicznej takiej diagnozy, lub zaburzenie jest ocenione jako większe niż [...]

Korzyść majątkowa

- każde dobro, które jest w stanie zaspokoić określoną potrzebę, a jego wartość da się wyrazić w pieniądzu. Może nią być nie tylko przyrost majątku, ale i wszystkie korzystne umowy np. pożyczka udzielona na korzystnych warunkach. Obejmuje nie tylko zwiększenie aktywów majątkowych, lecz także zmniejszenie pasywów.
Korzyścią majątkową są między innymi pożytki.

Korzyść osobista

- świadczenie o charakterze niemajątkowym polepszające sytuację osoby, która je uzyskuje (np. obietnica awansu, odznaczenie orderem, wyuczenie zawodu).

Kozioł ofiarny

Kozioł ofiarny to jeden z kluczowych mechanizmów antropologicznych występujący prawdopodobnie we wszystkich kulturach.
Mechanizm kozła ofiarnego polega na tym, iż grupa społeczna w momencie kryzysu, dezintegracji czy zagrożenia, by powrócić do stanu utraconej równowagi, obiera sobie ofiarę, która staje się obiektem zbiorowej agresji całej grupy. Agresja ta ma na celu śmierć bądź różnego rodzaju wykluczenie ofiary [...]

Kurator sądowy

jest to przedstawiciel osoby, która potrzebuje pomocy do prowadzenia swoich spraw. Przedstawiciel ten jest wyznaczony przez właściwy organ państwa, czyli przez sąd. Kuratorzy sądowi wykonują swoje zadania w środowisku podopiecznych, także na terenie zamkniętych zakładów i placówek ich pobytu, w szczególności na terenie zakładów karnych, placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz leczniczo-rehabilitacyjnych.
Powierzenie kuratorowi sądowemu sprawowania dozoru powinno nastąpić [...]

Lateralizacja

Co to jest lateralizacja?
Lateralizacja - to przewaga jednej strony podczas czynności ruchowych; to inaczej stronność ciała, a więc większa sprawność jednej strony ciała od drugiej, która nie ogranicza się wyłącznie do pracy rąk, choć najwyraźniej zaznacza się właśnie w czynnościach manualnych. Występuje ona również w przypadku nóg oraz parzystych narządów zmysłu, zwłaszcza oczu.
Lateralizacja nie zjawia się od [...]

Lewirat

(łac. levir - brat męża) - poślubienie wdowy przez brata (albo niekiedy spadkobiercę) jej zmarłego męża stanowiące u niektórych ludów (np. starożytni Izraelici, Hindusi, Arabowie) zwyczaj obowiązujący dla zapewnienia ciągłości rodu. Zwyczaj ten jest bardzo rozpowszechnionym rodzajem asekuracji na życie, nigdzie jednak nie funkcjonuje na zasadzie formalnego prawa.

Manipulacja

(łac. manipulatio - manewr, fortel, podstęp) - w psychologii oraz socjologii to celowo inspirowana interakcja społeczna mająca na celu oszukanie osoby lub grupy ludzi, aby skłonić je do działania sprzecznego z ich dobrem/interesem. Zazwyczaj osoba lub grupa ludzi poddana manipulacji nie jest świadoma środków, przy użyciu których wywierany jest wpływ. Autor manipulacji dąży zwykle do [...]

Manipulacja

Człowiek jest istotą społeczną. Oznacza to, że żyje wśród ludzi i potrzebuje innych ludzi żeby być w pełni człowiekiem. Żyjąc wśród ludzi człowiek wpływa na innych, jest jednocześnie nadawcą i odbiorcą tego wpływu. Temu wpływowi podlega człowiek przez całe swoje życie. Istnieją różne definicje wpływu społecznego. Według jednej z nich: „wpływ społeczny to oddziaływanie, w [...]

Matka zastępcza

(surogatka) - kobieta, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, która sama nie może zajść w ciążę bądź nie mogłaby donosić swojej ciąży. Rola matki zastępczej sprowadza się do donoszenia ciąży, urodzenia dziecka i oddania go biologicznym rodzicom.
Aspekty prawne
Pochodzenie dziecka od matki zastępczej według prawa polskiego przypisywane jest niejako automatycznie [...]

Małoletni

- w rozumieniu prawa cywilnego to osoba, która nie ukończyła lat 18. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność, której nie traci ani w razie unieważnienia małżeństwa, ani w razie rozwodu. Bycie małoletnim wpływa na zakres zdolności do czynności prawnych oraz na możliwość zasiedzenia nieruchomości będącej własnością małoletniego lub przedawnienia przysługującego mu roszczenia.
W prawie rodzinnym, osoba [...]

Mechanizmy obronne

- pojęcie wprowadzone przez twórcę psychoanalizy, Zygmunta Freuda, i przejęte przez współczesną psychologię. Oznacza metody radzenia sobie z wewnętrznymi konfliktami w celu ochrony osobowości (ego), zmniejszenia lęku, frustracji i poczucia winy. Na ogół są one nawykowe i nieuświadomione.
W pewnym nasileniu występują u praktycznie każdego człowieka i pełnią rolę przystosowawczą, są niezbędne. Mechanizmy obronne są jednak [...]

Mediacja

Pośredniczenie w sporze, mające na celu pomoc (dwóm lub więcej) stronom w osiągnięciu wspólnego porozumienia. Mediacja jest interwencją w toczące się negocjacje lub konflikt, podjętą przez akceptowaną trzecią stronę, która nie ma autorytatywnej władzy pozwalającej na podjęcie decyzji rozstrzygającej spór lecz pomaga stronom w dobrowolnym osiąganiu przez nie wzajemnie akceptowanego porozumienia w kwestiach spornych.
Mediator jest [...]

Metoda odziaływania sytuacyjnego

Wychowawca może tak manipulować sytuacjami i ich poszczególnymi elementami, aby przyczyniały się one do wykonywania odpowiednich zadań resocjalizacyjnych.
Manipulowanie polega na:
-wprowadzaniu zmian do istniejących sytuacji tak, aby ich wpływ był zgodny z życzeniami wychowawcy
-utrzymanie tych elementów, które mają oczekiwany wpływ na podopiecznego
-wprowadzaniu i utrzymywaniu takich zmian sytuacji, które eliminują niepożądany wpływ na wychowanka
-organizowaniu odpowiednich, nowych [...]

Metoda przypadków, metoda indywidualnych przypadków

Metoda sytuacyjna (inna nazwa: metoda przypadków) - metoda pedagogiczna polegająca na bardzo dokładnym rozpatrzeniu jakiegoś przykładowego przypadku tak skonstruowanego, żeby był on typowy dla dużej klasy zdarzeń. Uczniom przedstawia się sytuację wymagającą podjęcia decyzji, doprowadza się ich do zaproponowania kilku rozmaitych projektów decyzji i omawia się konsekwencje każdej z nich.
Metoda polega na wyrabianiu w uczniach [...]

Mobbing

Mobbing (od ang. mob - sfora, pospólstwo), zwany także psychoterrorem (H. Leymann), jest to trwające w czasie prześladowanie psychiczne jednostki przez inną osobę lub grupę osób, w celu jej destrukcji lub wyeliminowania z kolektywu pracy. Daje jej sie w ten sposób do zrozumienia, iż nie ma dla niej miejsca w grupie.
Działania takie polegają na poddawaniu [...]

Molestowanie moralne

Podobnie jak mobbing, molestowanie moralne oznacza proces rozmyślnej destrukcji jednostki przez inną jednostkę lub grupę przy użyciu systematycznej i trwającej w czasie przemocy psychicznej.
Autorka terminu (MF Hirigoyen), który powstał na gruncie francuskiej psychologii klinicznej, kładzie nacisk na aspekt godności i praw jednostki, w które takie praktyki są bezpośrednio wymierzone.
W odróżnieniu do terminu „mobbing”, powstałego na [...]

Monogamia

(gr. μονογαμία, od μόνος monos “jedyny” i γαμέω gameo “zawieram małżeństwo”; jednożeństwo) - małżeństwo jednego mężczyzny i jednej kobiety. Współcześnie najpopularniejszy typ małżeństwa rozpowszechniony wraz z ekspansją cywilizacji zachodnioeuropejskiej. Socjobiolodzy opisując model stosunków panujących między ludźmi skłaniają się raczej ku użyciu terminu: “monogamia ze skłonnością do zdrady”. Związki monogamiczne były i są również główną formą [...]

Motywacja

- stan gotowości istoty rozumnej do podjęcia określonego działania, to wzbudzony potrzebą zespół procesów psychicznych i fizjologicznych określający podłoże zachowań i ich zmian.
Procesy motywacyjne ukierunkowują zachowanie jednostki na osiągnięcie określonych, istotnych dla niej stanów rzeczy, kierują wykonywaniem pewnych czynności tak, aby prowadziły do zamierzonych wyników (zmiana warunków zewnętrznych, zmiana we własnej osobie, zmiana własnego [...]

Mózgowe porażenie dziecięce

(łac. paralysis cerebralis infantium, ang. cerebral palsy), nazywana również chorobą Little’a - jednostka chorobowa określająca różnorodne zaburzenia ruchu i postawy, wynikające z trwałego, niepostępującego uszkodzenia mózgu we wczesnym stadium rozwoju.
Epidemiologia
Do uszkodzeń mózgu najczęściej dochodzi między 26. a 34. tygodniem ciąży. Statystycznie mózgowe porażenie dziecięce występuje u 2/1000 żywo urodzonych dzieci. Ta częstość wzrasta wielokrotnie [...]

Młodociany

- w prawie karnym to osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21 roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24 roku życia. Natomiast w prawie karnym wykonawczym młodociany to odbywający karę pozbawienia wolności skazany, który nie ukończył 21 roku życia (art. 84 k.k.w.).
Z powodu niepełnego jeszcze [...]

Nadzór penitencjarny

- instytucja prawna, którą w Polsce definiuje Kodeks karny wykonawczy z 1997 roku jako:
Nadzór nad legalnością i prawidłowością przebiegu wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych, środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności sprawuje sędzia penitencjarny.
W okresie międzywojennym w Polsce nadzór penitencjarny [...]

Niebieski pokój

inaczej pokój przesłuchań lub przyjazny pokój przesłuchań - specjalne pomieszczenie przystosowane i przeznaczone do przesłuchań dzieci. Gorącym orędownikiem stworzenia takiego pokoju była łódzka sędzia Anna Wesołowska i to za jej sprawą po raz pierwszy w historii polskiego wymiaru sprawiedliwości zastosowano w trakcie rozprawy nagrane wcześniej przesłuchanie. Miało to miejsce 4 czerwca 2004 roku w łódzkim [...]

Nieletni

- w rozumieniu prawa karnego jest to osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17 roku życia. Odpowiada ona karnie tylko w szczególnych przypadkach, określonych w art. 10 § 2 KK oraz w art. 13 i art. 94 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich z 1982 r.
Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich kwalifikuje [...]

Niepełnosprawność intelektualna

obniżenie poziomu rozwoju intelektualnego - zaburzenie rozwojowe polegające na znacznym obniżeniu ogólnego poziomu funkcjonowania intelektualnego, któremu towarzyszy deficyt w zakresie zachowań adaptacyjnych (w szczególności niezależności i odpowiedzialności).
Jeżeli sprawność intelektualna, mierzona testami standaryzowanymi, mieści się w przedziale jednego odchylenia standardowego poniżej normy i stan ten nie ma podłoża organicznego, a zachodzi deficyt umiejętności mówi się o [...]

Niepowodzenia szkolne

Powodzenie uczniów w pracy szkolnej zależy od działalności nauczyciela (metod, środków i form nauczania) oraz możliwości ucznia (stanu jego zdrowia poziomu rozwoju umysłowego). Na wyniki pracy szkolnej wpływają też warunki społeczne, w jakich praca przebiega. Jeżeli te czynniki występują w układach niekorzystnych praca szkoły nie daje oczekiwanych rezultatów i prowadzi do sytuacji, w których uczniowie [...]

Nierówności społeczne

- dotyczą sytuacji kiedy ludzie są nierówni sobie nie z racji cech cielesnych czy psychicznych ale z powodu ich przynależności do różnych grup albo zajmowania różnych pozycji społecznych.
Dobra generujące nierówności społeczne :
- BOGACTWO - ludzie pragną bogactwa nie tylko dlatego, że pieniądze są potrzebne do zaspokojenia podstawowych potrzeb jak jedzenie, ubranie, czy schronienie czyli wartości [...]

Oddziały terapeutyczne

Oddziały terapeutyczne dla skazanych uzależnionych od alkoholu prowadzą specjalistyczne oddziaływania na uzależnionych od alkoholu osadzonych. Takie działania prowadzi 11 oddziałów terapeutycznych znajdujących się w aresztach śledczych, zakładach karnych oraz w systemie terapeutycznym poza oddziałem.
Uzależnienie od alkoholu utrudnia po wyjściu na wolność powrót do funkcjonowania w społeczeństwie np. praca, rodzina, szersze kręgi społeczne. Dlatego tak [...]

Odpowiedzialność moralna

- świadome i dobrowolne podejmowanie czynów, zgodnych z zasadami i normami moralnymi, przy czym niespełnienie tych czynów pociąga za sobą sankcje moralne w postaci: wyrzutów sumienia, poczucia winy, wstydu, przeżywania wobec siebie głębokiego rozżalenia i rozgoryczenia.
Odpowiedzialność moralna związana jest ściśle z osobistą decyzją przyjęcia lub odrzucenia konsekwencji wynikających z podjęcia i wdrożenia (lub zaniechania) uznawanych [...]

Orzeczenie dyscyplinarne

- decyzja rozstrzygająca o winie obwinionego o dokonanie przewinienia dyscyplinarnego wydana przez organ dyscyplinarny
Jeżeli organ orzekający orzeka w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego na podstawie upoważnienia ustawy, wydanie orzeczenia odbywa się w formie i trybie przepisanym przez prawo.

Orzeczenie sądowe

- czynność procesowa dokonywana przez sąd w postępowaniu. Do orzeczeń zaliczane są (zarówno na gruncie procesu karnego, jak i procesu cywilnego):
- wyroki
- postanowienia
Do orzeczeń nie są zaliczane zarządzenia organów procesowych.

Orzecznictwo o niepełnosprawności

W Polsce orzecznictwem o niepełnosprawności zajmuje się wiele wyspecjalizowanych instytucji.
W celach rentowych orzeczenia wydają:

lekarze orzecznicy i komisje lekarskie zakładu ubezpieczeń społecznych (ZUS)
lekarze rzeczoznawcy i komisje lekarskie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS)
komisje podlegające Ministerstwu Obrony Narodowej (MON) i Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i [...]

Osoba najbliższa

- zgodnie z definicją legalną z art. 115 § 11 kodeksu karnego z 1997 r. to małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.
Kodeksowa definicja osoby najbliższej jest wspólna dla wszystkich aktów normatywnych w systemie polskiego [...]

Osoba niepoczytalna

- osoba która dokonała czynu zabronionego przez ustawę pod groźbą kary, ale w czasie czynu nie mogła rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych.
Niepoczytalność jest stwierdzana orzeczeniem sądowym wydanym na podstawie opinii biegłych lekarzy psychiatrów oraz psychologa.
Zakłócenie czynności psychicznych może wynikać m.in. z wprawienia [...]

Osobowość

to zorganizowana struktura cech indywidualnych i sposobów zachowania, które decydują o sposobach przystosowania się danej jednostki do jej środowiska. Każdy człowiek ma swój własny sposób reagowania ruchowego i emocjonalnego, także określoną wyobraźnię i pamięć. Ma też właściwe sobie postawy, motywacje, dążenia i zainteresowania. Właściwy danemu człowiekowi sposób postrzegania samego siebie i tego, co go otacza, [...]

Osobowość antyspołeczna

Psychopatia, osobowość dyssocjalna, osobowość antyspołeczna to zaburzenie struktury osobowości o charakterze trwałym, dotyczące 2 - 3% każdego społeczeństwa. Zaburzenie to wiąże się z obecnością trzech deficytów psychicznych: lęku, uczenia się i relacji interpersonalnych
Główną cechą antyspołecznego zaburzenia osobowości (AZO) jest ciągłe manifestowanie antyspołecznych zachowań przez osoby amoralne lub impulsywne. Osoby dotknięte AZO zwykle nie potrafią cierpliwie [...]

Osobowość histrioniczna

(łac. histrio - aktor), zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany przesadnym wyrazem emocjonalnym, teatralnością zachowań, staraniami o zwrócenie na siebie uwagi i prowokacyjną seksualnością.
Charakterystyczne cechy:

dramatyzowanie własnej osoby
nadmierna troska o wygląd
skłonność do irytacji i wybuchów
wolne [...]

Osobowość narcystyczna

zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany nastawieniem wielkościowym (w wyobraźni lub na jawie), potrzebą bycia podziwianym, brakiem empatii i niezdolnością do przyjęcia perspektywy innych osób.
Najbardziej charakterystycznym “wskaźnikiem” narcystycznego zaburzenia osobowości jest wielkościowe poczucie własnej wartości, co przejawia się silną tendencją do przeceniania własnych umiejętności i osiągnięć, przy jednoczesnym niedocenianiu zdolności i dokonań innych. [...]

Osobowość paranoiczna (paranoidalna)

zaburzenie osobowości, w którym występuje chłód emocjonalny, wycofywanie się z kontaktów z innymi, wrogość, nadmierna podejrzliwość, nadmierna wrażliwość na lekceważenie i krytykę, niezdolność do wybaczania urazy.
Charakterystyczne cechy osobowości:

podejrzliwość
brak zaufania do innych
nie wybaczają
osoby z tym typem zaburzeń uważają siebie jako tych bez skazy
cały czas czujni
wyczuleni na przewidywanie ataków ze strony [...]

Osobowość schizoidalna

zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany oderwaniem od relacji międzyludzkich i ograniczonym wyrażaniem emocji w kontaktach interpersonalnych. Zaburzenie to jest rzadkie w stosunku do innych zaburzeń osobowości i obejmuje mniej niż 1% populacji, częściej występuje u mężczyzn.
Osoby ze schizoidalnym zaburzeniem osobowości (SZO) są aspołeczne, nieśmiałe, introwertyczne i wyjątkowo upośledzone, jeśli chodzi o tworzenie [...]

Osobowość schizotypowa

Inaczej: zaburzenia typu schizofrenii, osobowość schizotypowa, schizotypia.
Jest to nowa, używana zaledwie od ok. 20 lat kategoria diagnostyczna, wprowadzona dla określenia osób, które charakteryzują się uderzającą niezwykłością przeżyć i zachowań, wyraźnie odbiegającą od przeciętnej. Odmienność ta może obejmować magiczne myślenie, nasiloną ksobność, iluzje (zwłaszcza dotyczące własnego ciała), niecodzienne słownictwo, niezwykłe skojarzenia i dygresyjność, używanie wtrąceń o [...]

Osobowość unikająca (lękliwa)

(łac. personalitas anxifera, ang. avoidant personality) - zaburzeniem osobowości, w którym na pierwszy plan wysuwają się trudności w kontaktach społecznych i unikanie ich (skrajna introwersja), mimo dążenia do bycia akceptowanym i pragnienia relacji interpersonalnych oraz zaniżona nieprawidłowa samoocena (większość przypadków). W odróżnieniu od osobowości schizoidalnej i osobowości schizotypowej, w przypadku osobowości unikającej przeżywane jest [...]

Osobowość wieloraka

Osobowość mnoga, osobowość naprzemienna, osobowość wieloraka, rozdwojenie osobowości, rozdwojenie jaźni (ang. multiple personality, dissociative identity disorder, DID) to zaburzenie dysocjacyjne, polegające na występowaniu przynajmniej dwóch osobowości u jednej osoby. Zazwyczaj poszczególne osobowości nie wiedzą o istnieniu pozostałych.
Jednym z najbardziej tajemniczych zaburzeń osobowości, do tej pory niedostatecznie zbadanym przez psychiatrię i psychologię jest zaburzenie zwane Osobowością [...]

Osobowość zależna

(ang. dependent personality disorder);
inna nazwa: asteniczne zaburzenie osobowości - ang. asthenic personality disorder , zaburzenie osobowości typu C, zaburzenie obawowo - lękowe,
Występuje przesadna potrzeba bycia pod opieką, prowadząca do zachowań nacechowanych uległością oraz strachem przed opuszczeniem. Osoba dotknięta tym problemem zdrowotnym charakteryzuje się unikaniem podejmowania ważnych decyzji dotyczących swojego życia, wykazuje chęć przekazania odpowiedzialności za [...]

Padaczka alkoholowa

Nazwa używana dla określenia napadów drgawkowych występujących w przebiegu zespołu abstynencyjnego u osób uzależnionych od alkoholu. Drgawkowe napady abstynencyjne występują u osób uzależnionych od alkoholu najczęściej w okresie pierwszych 72 godzin od chwili odstawienia alkoholu, ale mogą także wystąpić w trakcie jego odstawiania (ograniczania picia) bądź w ciągu tygodnia po jego odstawieniu. Mają one najczęściej [...]

Paternalizm

- dominująca w Chinach i innych społecznościach Dalekiego Wschodu doktryna społeczno-polityczna, wywodząca się z filozofii Konfucjusza, zgodnie z którą rodzina z hierarchicznym podziałem pozycji, funkcji,wzajemnych obowiązków i odpowiedzialności jest zarazem podstawową komórką społeczną i wzorem stosunków społeczności lokalnej, przedsiębiorstwa i państwa.
Jej główne zasady to:

paternalistyczna struktura społeczeństwa i państwa,
przewaga zespołowości nad indywidualizmem,
racjonalne uzasadnianie potrzeby i [...]

Pedagogika resocjalizacyjna

Pedagogika resocjalizacyjna to dział pedagogiki specjalnej zajmujący się nauczaniem i wychowaniem osób z zaburzonym zachowaniem i niedostosowanych społecznie. Takich ludzi poddaje się resocjalizacji.
Istotą pedagogiki resocjalizacyjnej jest opis i wyjaśnianie procesów zachodzących pomiędzy wychowankiem a wychowawcą, a jako dyscypliny naukowej jest formowanie zaleceń i wdrażanie projektów zmian w procesie kształtowania człowieka.
Wychowanie resocjalizacyjne - to wychowanie, które [...]

Philip G. Zimbardo

(ur. 23 marca 1933) psycholog amerykański, od 1968 roku profesor Uniwersytetu Stanforda, obecnie na emeryturze.
Znany z przeprowadzenia eksperymentu więziennego, założyciel Kliniki Nieśmiałości, autor wielu książek, z których najbardziej znana to “Psychology and life” (Psychologia i Życie). Działał aktywnie na rzecz popularyzacji psychologii występując w cyklu programów “Discovering Psychology”. Od 2002 prezydent Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychologicznego (American [...]

Poligamia

(gr. πολυγαμία polygamia, od πολύς polys “liczny” i γαμέω gameo “zawieram małżeństwo”; wielomałżeństwo) - w odróżnieniu od monogamii, jest to forma małżeństwa, w której osób jednej płci może być więcej. Może to być zatem związek jednego mężczyny z wieloma kobietami (poligynia) lub związek jednej kobiety z wieloma mężczyznami (poliandria). Badania antropologiczne wykazały, ża ta forma [...]

Postanowienia

wydaje sąd, Trybunał Stanu, Trybunał Konstytucyjny, prokurator, organ administracji państwowej w sprawach dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku konkretnego postępowania (postępowanie administracyjne, cywilne, karne) oraz Prezydent RP, Marszałek Sejmu i Marszałek Senatu.
Postanowienie w postępowaniu administracyjnym
Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w [...]

Postępowanie cywilne

(albo proces cywilny) - zespół norm prawnych regulujących sposób postępowania w sprawach cywilnych (art. 1 k.p.c) o dwojakim charakterze:

pierwszym materialnym - do którego zalicza się sprawy wynikające ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy,
drugim formalnym - w którego zakres [...]

Posybilizm środowiskowy

- koncepcja ta powstała w XX w., zakłada że warunki środowiska przyrodniczego są wszechmocne, ale człowiek może dokonywać różnych wyborów (człowiek może uciec od tego, co jest uciążliwe)
Przedstawiciele
Carl Ritter, Ellen Churchill Semple, Ellsworth Huntington, Thomas Griffith Taylor. Czasami mylnie Friedricha Ratzela postrzegano jako zwolennika determinizmu. Niekiedy prace Jareda Diamonda są charakteryzowane jako próba powrotu do [...]

Praca socjalna

- to profesjonalne działanie i tworzenie, profesjonalny serwis bazujący na wiedzy teoretycznej wykorzystujący wiedzę i zdolności do nawiązywania relacji, więzi i sieci z jednostką, grupą, środowiskiem dla uzyskania przez nie osobistej satysfakcji i niezależności.
Praca socjalna jest profesjonalnym działaniem społecznym realizowanym w określonej przestrzeni społecznej i czasie, niezależnie od tego jaki przybiera charakter. Praca socjalna ukierunkowana [...]

Prawo karne

Prawo karne to zespół norm określających czyny, które ze względu na swój społecznie szkodliwy charakter zabronione są pod groźbą kary sądowej. Społecznie szkodliwy charakter mają nie tylko czyny skierowane przeciwko państwu, jako organom, instytucjom państwowym i samorządowym, ale również czyny skierowane przeciwko dobrom poszczególnych obywateli, którym prawo zapewnia ochronę.
Kryterium rozróżnienia stanowi stopień społecznego niebezpieczeństwa popełnionego [...]

Proces karny

- zespół prawnie uregulowanych czynności, których celem jest wykrycie przestępstwa i jego sprawcy, osądzenie go za to przestępstwo i ewentualne wykonanie kary, środków karnych oraz środków zabezpieczających.
Pewna część literatury prawniczej traktuje pojęcia “proces karny” i “postępowanie karne” synonimicznie, inna wyraźnie rozdziela te określenia, przyjmując, że proces jest pojęciem szerszym, zaś “postępowanie” określa krótsze odcinki przebiegu [...]

Proces społeczny

to ciąg, sekwencja następujących po sobie i przyczynowo uwarunkowanych zmian systemu, które nazywamy fazami lub etapami.
Proces kierunkowy
to taki, którego żaden etap nie powtarza się, jest nieodwracalny, a każda faza późniejsza w czasie przybliża stan systemu do pewnego stanu wyróżnionego: preferowanego, upragnionego lub postrzeganego negatywnie. Przykładem tego procesu może być wzrost organizmu, dojrzewanie, starzenie się, [...]

Profil psychoedukacyjny

(PEP) (obecnie stosowana jest wersja: Profil Psychoedukacyjny w wersji poprawionej PEP-R) - oparty na rozwojowej koncepcji oceny test służący do diagnozowania charakterystycznych, zindywidualizowanych sposobów uczenia się w rozwoju i terapii dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwoju. Z założenia przeznaczony dla osób funkcjonujących na poziomie przedszkolnym i niższym - w wieku od 6 miesięcy do 7 lat. [...]

Projekcja

(od łac. proicere, wyrzucać przed siebie) - w psychologii jeden z narcystycznych mechanizmów obronnych; przypisywanie innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych. Przyczyną jest większa dostępność tych poglądów, zachowań i cech u osoby, która je posiada, a tym samym łatwiejsze podciąganie pod daną kategorię.
Przykład: Matka krzyczy na dziecko. Sądzi, że dziecko jest wyjątkowo [...]

Projekcja

(od łac. proicere, wyrzucać przed siebie) - w psychologii jeden z narcystycznych mechanizmów obronnych; przypisywanie innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych. Przyczyną jest większa dostępność tych poglądów, zachowań i cech u osoby, która je posiada, a tym samym łatwiejsze podciąganie pod daną kategorię.
Mamy dwa aspekty: uniknięcie frustracji i zniekształcenie rzeczywistości.
Badania wykazały, że ludzie [...]

Promiskuityzm

lub promiskuizm (od ang. “promiscue” - tu i ówdzie, byle gdzie) strategia rozrodcza polegająca na braku wybiórczości w kontaktach seksualnych, kopulacja odbywa się z wszystkimi (lub niemal wszystkimi) dostępnymi w populacji partnerami. Promiskuityzm jest przeciwieństwem monogamii.
Klasyczny promiskuityzm występuje u szympansa bonobo, gdzie każdy samiec ma dostęp do każdej samicy, niezależnie od pozycji w hierarchii społecznej.

Przybrana rodzina

- rodzina powstająca w wyniku powtórnego małżeństwa przez owdowiałego lub rozwiedzionego rodzica. Składa się ona z jednego rodzica, jego rodzonych dzieci, nowego małżonka oraz ewentualnie dzieci własnych tego nowego małżonka.
Tradycyjnej rodziny przybranej nie tworzą rodzice żyjący w konkubinacie (tj. bez małżeństwa). Przyjmując szeroką definicję rodziny, można jednak dopuścić stosowanie tego określenia również wobec konkubentów, [...]

Psychoanaliza

Historia pojęcia

Sam termin “psychoanaliza” wywodzi się z lat współpracy Freuda z Josefem Breuerem. Ci dwaj wiedeńscy lekarze, próbując leczyć chorych metodą polegającą na odszyfrowywaniu sensu symptomów traktowanych jako forma wyrazu nieświadomego życia psychicznego i uświadamianiu ich znaczenia pacjentowi, posługiwali się zrazu określeniem “metoda katartyczna” (od gr. katharsis = “oczyszczenie”) - w nawiązaniu do terminu znanego [...]

Psychoterapia Gestalt

Psychoterapia Gestalt (niem. Gestalt - postać, figura) jest szkołą psychoterapii, która swą nazwę zaczerpnęła z akademickiego nurtu psychologii zwanego psychologią postaci.
Terapia Gestalt lokuje się w szerokim nurcie terapii wywodzących się z psychologii humanistycznej (zwanej także podejściem fenomenologiczno-egzystencjalnym w psychologii) obok takich koncepcji, jak terapia skoncentrowana na kliencie Rogersa i logoterapia Frankla. Tradycyjnie psychologia humanistyczna uważana [...]

Psychoterapia implozywna

- rodzaj psychoterapii polegający na wystawieniu osoby przeżywającej lęk lub cierpiącej na fobię na działanie ekstremalnie silnego bodźca lękotwórczego. Może to być rzeczywisty kontakt z bodźcem lękotwórczym (np. włochatym pająkiem) lub - częściej - tylko wyobrażony kontakt (np. osoba cierpiąca na agorafobię wyobraża sobie, że jest ściśnięta w środku rozwrzeszczanego tłumu).
Terapia implozywna oparta jest na [...]

Reaktywność emocjonalna

-to według Jana Strelaua - “tendencja do intensywnego reagowania na bodźce wywołujące emocje, wyrażająca się w dużej wrażliwości i niskiej odporności emocjonalnej.

Recydywa

(powrót do przestępstwa) - słowo to wywodzi się z języka łacińskiego, od słów: recidivus co oznacza - powrotny, powtórny, od recidere - popadać w coś na nowo, wracać.
W słowniku Władysława Kopalińskiego czytamy zaś, że recydywa to przestępstwo dokonane przez osobę już raz (albo więcej razy) karaną, co właściwie w prosty sposób tłumaczy ten termin. [...]

Relacje interpersonalne

czyli związki między ludźmi to sposób wyrażania między dwoma lub więcej partnerami interakcji uczuć i postaw (co wynika z psychologicznego podziału pomiędzy ja i ty). Relacje koncentrują się na wzajemnych stosunkach ich uczestników, które odnoszą się do pozytywnych bądź negatywnych powiązań pomiędzy partnerami, których wyrazem mogą być na przykład: agresja, wrogość, atrakcyjność interpersonalna, miłość, zakochanie, [...]

Rodzina

Ujęcie socjologiczne (wg Szczepańskiego): Grupa złożona z osób, które łączy stosunek małżeński i rodzicielski w szerokim społecznym i prawnym znaczeniu (prawnym, bo są rodzice, społeczny, bo małżeństwo) członkowie rodzin żyją zazwyczaj pod jednym dachem tworzą jedno gospodarstwo domowe obejmujące 2 pokolenia (mała rodzina) 3 pokolenia (wielka rodzina)

Ujęcie psychologiczne (wg Przetacznikowej): Rodzinę tworzą osoby, które wiążą [...]

Rodzina zastępcza

- prawna forma opieki nad małoletnim dzieckiem, którego biologiczni rodzice są nieznani albo pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym ograniczono władzę rodzicielską. Nie można ustanowić rodziny zastępczej dla dziecka, którego przynajmniej jeden z rodziców ma pełnię władzy rodzicielskiej.
Zgodnie z polskim prawem rodziną zastępczą może zostać małżeństwo lub osoba samotna. Muszą przy tym spełniać następujące warunki:

polskie obywatelstwo
niekaralność
unormowane [...]

Rola społeczna

- jest to zespół oczekiwań wobec jednostki związany z posiadaniem określonego statusu społecznego. Jest to zespół praw i obowiązków wynikających z zajmowania pozycji społecznej. Każda rola posiada swoje nakazy, zakazy i wyznacza margines swobody. W ramach paradygmatu funkcjonalnego rola często jest używana alternatywnie z pojęciem funkcja. W ramach podejścia interpretatywistycznego rola ma charakter bardziej swobodny, [...]

Rozpijanie

to występek polegający na rozpijaniu małoletniego poprzez dostarczanie, ułatwianie spożycia, lub nakłanianie go do spożycia napoju alkoholowego.
Dostarczanie polega zazwyczaj na sprzedaży lub częstowaniu małoletniego. Ułatwianie spożycia to głównie zakup napoju alkoholowego dla nieletniego lub zapewnianie mu warunków do jego spożycia np. poprzez udostępnienie mieszkania. Nakłanianie to wywoływanie u małoletniego chęci spożycia takiego napoju. Rozpijanie [...]

Ruchliwość społeczna

- PIONOWA - to przemieszczanie się pomiędzy pozycjami i grupami ulokowanymi na różnych szczeblach hierarchii stratyfikacyjnych (poruszanie się w górę i w dół).
· Awans czyli uzyskanie wyższej pozycji zawodowej lub wejście do wyższej grupy zawodowej.
· Degradacja czyli zejście do grupy niżej ulokowanej bądź na niższą pozycję.
- POZIOMA - to przemieszczanie się jednostek lub grup do [...]

Samowychowanie

to czynne ustosunkowanie się podmiotu do procesu swojego rozwoju.
Element wychowania. Samorzutna praca człowieka nad ukształtowaniem własnego poglądu na świat, własnych postaw, cech charakteru i własnej osobowości stosownie do założonych kryteriów, celów i ideałów. Aktywność własna jednostki, praca człowieka nad samym sobą, doskonalenie, kształtowanie siebie i samorealizacja. Na pewnym etapie rozwoju człowiek przestaje być “zewnątrzsterowny” [...]

Schizofrenia

Schizofrenia wiąże się z upośledzeniem percepcji, myślenia i emocji.
W/g ICD-10: “Zaburzenia schizofreniczne cechują się w ogólności podstawowymi i charakterystycznymi zakłóceniami myślenia i spostrzegania oraz niedostosowanym i spłyconym afektem. Jasna świadomość i sprawność intelektu są zwykle zachowane, choć z czasem mogą powstawać pewne deficyty poznawcze. Najważniejsze objawy psychopatologiczne obejmują: echo myśli, nasyłanie oraz zabieranie myśli, rozgłaśnianie [...]

Sensory

Sensoryzmy mogą dotyczyć każdego zmysłu człowieka.
Blindyzmy
Rodzaj sensoryzmów występujących u osób niewidomych, słabowidzących oraz u osób z jednoczesnym deficytem wzroku i słuchu. Blindyzmy (lub “blindismy” - z ang. blind - ślepy) są wynikiem życia w stanie ciągłej hipokinezy i deprywacji sensorycznej. Hipokineza spowodowana jest życiem w lęku przed doznaniem urazu.
Najczęściej obserwowane blindyzmy:

Ruch czy zespół [...]

Sfery zróżnicowania społecznego wg Maxa Webera

- Sfera ekonomiczna (klasa) - pozycję ekonomiczną należy rozważać jako continuum od pozycji wysokiej do niskiej.
- Sfera społeczna (status) - ludzie cieszą się różnym prestiżem i szacunkiem społecznym. Duchowieństwo ma duży prestiż, ale zazwyczaj nie mam majątku, który pozwalałby na umieszczenie go wysoko w skali ekonomicznej czy klasowej. Popularni artyści są często szanowani i maja [...]

Socjalizacja

to złożony, wielostronny proces uczenia się, dzięki któremu człowiek staje się członkiem określonego społeczeństwa i reprezentantem określonej kultury. Jest to proces stawania się takim, jakim chce nas mieć nasze otoczenie społeczne. Socjalizacja jest rezultatem wpływów zamierzonych, określanych często mianem wychowania, jak i niezamierzonych. Wpływ socjalizacyjny na człowieka ma grupa rówieśnicza, grono przyjaciół, organizacje, do których [...]

Sororat

(z łac. soror - siostra) - zwyczaj nakazujący poślubienie przez mężczyznę siostry lub sióstr (zazwyczaj kolejno) swojej żony (lub narzeczonej), jeśli jest ona bezpłodna albo po jej śmierci. (praktykowane m.in. przez Buszmenów, Hotentotów, Hererów i Fonów). Sororatem nazywane czasami jest małżeństwo poligyniczne z dwiema lub więcej siostrami.
Sororat występuje zwykle w grupach plemiennych, w których ważne [...]

Środki probacyjne

W połowie XIX wieku wykształciły się inne niż kary środki stosowane wobec sprawców przestępców, polegające na zawieszeniu orzeczenia lub wykonania kary celem poddania sprawcy próbie i dozorowi kuratora. Środki te zwane są środkami probacyjnymi. U podstawy tej instytucji tkwi przekonanie, że proces oddziaływania resocjalizacyjnego przeprowadzić można bez pozbawienia wolności, zwłaszcza gdy chodzi o sprawców, których [...]

Środowisko lokalne

- mała ojczyzna, habitat, wspólnota, społeczność, lokalna przestrzeń życia (osiedle, wieś, obszar geogr.)
“teren przestrzennie wydzielony, w którego skład wchodzą, oprócz mieszkań, wszelkie urządzenia usługowe, socjalne i kulturalne, uzależnione od potrzeb i struktury społeczno-demograficznej mieszkańców. W środowisku lokalnym rozwijają się grupy społeczności lokalnej będące podstawa tworzenia się więzi i współzależności międzyludzkich ułatwiające kształtowanie się osobowości dzieci, [...]

Strach

- silna przykra emocja o charakterze wrodzonym, pojawiająca się w sytuacjach realnego zagrożenia. Wrodzoną reakcją organizmu w takiej sytuacji jest odruch ucieczki, walki lub bezruchu.
Psychopatologia odróżnia strach od lęku, którego obiekt jest zawsze irracjonalny.
Strach nie wiąże się z odczuwaniem sytuacji jako niebezpiecznej, ale źródło tej reakcji stanowi aktualny, określony stan organizmu. Szybko wygasa, jeżeli po [...]

Stratyfikacja społeczna

(uwarstwienie) - hierarchia warstw społecznych o większych lub mniejszych szansach dostępu do jakiegoś społecznie cenionego dobra: bogactwa, władzy itd.
Każda wartość czy dobro konstutuuje własną drabinę stratyfikacji. Grupy i pozycje zajmują pewne szczególne miejsca w każdej z nich. NP. w stratyfikacji zarobkowej lekarz znajdzie się wyżej od pielęgniarki, wg władzy - dyrektor wyżej od robotnika, [...]

Stres, stresor

Stres jest definiowany w psychologii jako dynamiczna relacja adaptacyjna pomiędzy możliwościami jednostki a wymogami sytuacji (stresorem), charakteryzująca się brakiem równowagi. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi.
W terminologii medycznej, stres jest zaburzeniem homeostazy spowodowanym czynnikiem fizycznym lub psychologicznym. Czynnikami powodującymi stres mogą być czynniki umysłowe, fizjologiczne, anatomiczne lub fizyczne.
Pochodzenie pojęcia stres
Pojęcie stresu wprowadzone zostało [...]

Subkultura

(z łac. sub = ‘pod’ + kultura) - określa grupę społeczną i jej kulturę wyodrębnioną według jakiegoś kryterium np. zawodowego, etnicznego, religijnego, demograficznego itp. Subkultura jest segmentem kultury i nie podlega wartościowaniu na wyższą czy niższą. Członków subkultury według socjologicznej terminologii nie można nazywać kontr społeczeństwem, ponieważ są oni wyrazicielami jakiegoś poglądu, jakichś idei. [...]

Świadomość prawna

to znajomość przepisów i instytucji prawnych jak również ocena prawa przez społeczeństwo i jego zdolność do postulowania zmian prawnych pożądanych przez społeczeństwo.

Szantaż

- to przestępstwo przeciwko wolności polegające na próbie zmuszenia osoby do określonego działania lub zaniechania pod groźbą bezprawną zastosowania przemocy lub ujawnienia pewnych częściowo lub w pełni prawdziwych informacji, których ujawnienie byłoby w opinii szantażującego dużą dolegliwością dla ofiary. Według polskiego prawa karnego na definicję groźby bezprawnej składa się między innymi groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej [...]

Służba Więzienna

(SW) jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje, na zasadach określonych w kodeksie karnym wykonawczym, zadania w zakresie wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania.
Świętami Służby Więziennej są:

11 listopada - Święto Odzyskania Niepodległości 1918 - przejęcie w tym [...]

Tanoreksja

(z ang. ‘to tan’ = ‘opalać się’) - uzależnienie, polegające na ciągłej chęci bycia opalonym. Tanorektycy odczuwają potrzebę częstego przebywania na słońcu lub w solarium. Osoby uzależnione od opalania mają ciągłe uczucie, że są blade czyli - w ich rozumieniu - mało atrakcyjne, podczas, gdy ich skóra może być wyróżniająco opalona.
Tanoreksja zaczyna się niewinnie, [...]

Teorie nierówności

I FUNKCJONALNA TEORIA STRATYFIKACJI
- Jej prekursorami byli K. Davis i W. Moore. Głosiła ona, że nierówność społeczna jest zjawiskiem odwiecznym, nieusuwalnym a co więcej niezbędnym dla istnienia i funkcjonowania społeczeństw ludzkich.
Davis i Moor uważali, że:
1. Różne zawody mają różną doniosłość funkcjonalną, tzn., w różnym stopniu zaspokajają wymogi funkcjonalne społeczeństwa, inaczej mówiąc, jedne zawody są ważniejsze [...]

Tożsamość

to świadomość własnej spójności w czasie i przestrzeni, w różnych okresach życia, w sytuacjach społecznych i pełnionych rolach, a także świadomość własnej odrębności, indywidualności, niepowtarzalności. Jest ona silnie związana z odgrywanymi przez nas rolami społecznymi. Na czas funkcjonowania określonej roli skupiamy uwagę na tej tożsamości, która jest potrzebna w danym momencie. Tożsamości może być wiele [...]

Transseksualizm

jest to zaburzenie identyfikacji płciowej, postać zespołu dezaprobaty płci, polegająca na odczuwaniu rozbieżności między płcią fizyczną a mentalną.
Kryteria diagnostyczne
Transseksualizm charakteryzuje się trwałym dyskomfortem psychicznym, aż do stanów depresyjnych i myśli suicydalnych z powodu posiadanych cech płciowych, odczuwanych jako nieodpowiednie, trwałym zaabsorbowaniem chęcią pozbycia się posiadanych cech płciowych i nabycia w ich miejsce cech płci przeciwnej. [...]

Typy społeczeństw

(najczęstszym kryterium wyróżniania typów społeczeństw traktowanych jako etapy rozwoju jest poziom techniki określającej podstawowy sposób zdobywania środków do życia):
Społeczeństwo tradycyjne
oparte jest na rolnictwie i dominuje w nim gospodarka naturalna. Jednostkami produkcyjnymi są gospodarstwa domowe. Rynek i wymiana towarowa są słabo rozwinięte. Pieniądz ma niewielki wpływ na kształt stosunków społecznych oraz określanie miejsca człowieka w społeczeństwie. [...]

Uzależnienie

nabyta silna potrzeba wykonywania jakiejś czynności lub zażywania jakiejś substancji. W praktyce określenie to posiada kilka znaczeń.
W języku potocznym termin “uzależnienie” jest stosowany głównie do osób, które nadużywają narkotyków, leków (lekomania), alkoholu, czy papierosów. W szerszym kontekście może odnosić się do wielu innych zachowań np. gier hazardowych, oglądania telewizji, internetu, czy seksu. Są to uzależnienia [...]

Warstwy społeczne

- to swoiste wspólnoty złożone z ludzi podobnie usytuowanych w hierarchiach stratyfikacji społecznej i powstające ponad i w poprzek ich innych przynależności grupowych czy zajmowanych pozycji. To realne zintegrowane w pewnym stopniu całości społeczne, np. ludzie bogaci wśród których mogą się znaleźć zarówno lekarze, politycy, adwokaci czy aktorzy, jak i również bossowie mafii z Pruszkowa.

Weronika Sherborne

Weronika SHERBORNE (1922-1990) - przez całe życie pracowała z dziećmi. Kształciła nauczycieli zarówno w swoim kraju (Wielka Brytania) jak i za granicą. Była z wykształcenia nauczycielką wychowania fizycznego i fizjoterapeutką. Ogromny wpływ na działalność W.S. miała twórczość Rudolfa Labana. W.S. pobierała nauki tańca i ruchu w studio założonym przez Labana.
R. Laban - choreograf propagator tzw. [...]

Wewnętrzne poczucie kontroli

-to przekonanie osoby, że ma wpływ na rozgrywające się wokół niej zdarzenia.

Widzenie

w zakładach karnych, jedyny sposób na bezpośredni kontakt z osadzonym.
Widzenie może odbywać się na dwa sposoby, w zależności od popełnionego przestępstwa i sprawowania w zakładzie karnym.
W przypadku osadzonych, którzy dobrze się sprawowali, widzenie może odbywać się przez bezpośrednią rozmowę twarzą w twarz, a w przypadku ciężkich przestępców widzenie odbywa się w specjalnych boksach, w których [...]

Więziennictwo

- termin używany na określenie:

ogółu zakładów karnych i ich organizacji
systemu odbywania kary pozbawienia wolności w danym państwie.

Współczesne ustawodawstwa często zamiast nazwy więzienie używają nazwy zakład karny, a zamiast nazwy więziennictwo - system penitencjarny.
Resocjalizacja
Współczesne systemy penitencjarne państw demokratycznych przywiązują dużą wagę - przynajmniej w sferze ustaleń [...]

Wiktymizacja

-proces stawania się ofiarą, pokrzywdzenie, czyli doznanie krzywd i szkód w wyniku jakiegoś zdarzenia, a także działania prowadzące do tego, że dana osoba staje się ofiarą przemocy. Pokrzywdzenie obejmować może szkody materialne, krzywdy moralne, zmiany w psychice. W ramach wiktymologii bada się rolę ofiary w genezie przestępstwa, ustala czynniki decydujące o podatności wiktymizacyjnej i charakterystyki [...]

Wypalenie zawodowe

syndrom wypalenia zawodowego, syndrom Burnout - występuje, gdy praca przestaje dawać satysfakcję, pracownik przestaje się rozwijać zawodowo, czuje się przepracowany i niezadowolony z wykonywanego zajęcia, która niegdyś sprawiało mu przyjemność.
Jest to wynik wypalania się, czyli stresu występującego na skutek przepracowania. Występuje najczęściej w zawodach wymagających intensywnych kontaktów z ludźmi, wśród psychologów, pedagogów, lekarzy, nauczycieli, pielęgniarek [...]

Wyrok

to orzeczenie sądu, rozstrzygające merytorycznie o kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego.
W postępowaniu karnym jest to rozstrzygnięcie w przedmiocie winy oskarżonego, mogące zawierać także rozstrzygnięcia o karze, środkach karnych lub środkach zabezpieczających.
W postępowaniu cywilnym, w procesie, wyrok rozstrzyga o zasadności dochodzonego przez powoda roszczenia lub innej kwestii będącej przedmiotem postępowania.
Sentencja wyroku
Treść (sentencja) wyroku składa się [...]

Wyuczona bezradność

Podejście psychologiczne
Wyuczona bezradność to utrwalenie przekonań o braku związku przyczynowego między własnym działaniem (reakcją), a jego konsekwencjami (wzmocnieniem). Termin został wprowadzony do psychologii przez Martina Seligmana w 1972r.
Eksperymenty

Seligman i Maier (1967r) umieszczali psy w klatce tak, że nie mogły one uniknąć uderzenia prądem. Po [...]

Zaburzenia dysocjacyjne

dysocjacja (łac. dissociatio, rozdzielenie) - jeden z ostrzejszych mechanizmów obronnych, znany w psychologii. Pojęcie dotyczy zaburzeń określanych niegdyś jako histeryczne.
Jest to generowanie przez nieświadomość rozmaitych (pozornych lub rzeczywistych) dolegliwości fizycznych w celu uzasadnienia niepodejmowania działań przez jednostkę lub odwrócenia jej uwagi od niechcianych myśli i uczuć. Polega na pojawieniu się objawów uszkodzenia fizycznego lub [...]

Zaburzenia lękowe

należą do grupy zaburzeń nerwicowych mających wpływ na zachowanie, myślenie, emocje i zdrowie fizyczne. Są spowodowane zarówno czynnikami biologicznymi jak i indywidualnymi warunkami osobowymi. Ludzie dotknięci tymi zaburzeniami często cierpią na więcej niż jeden rodzaj zaburzeń lękowych, którym bardzo często może towarzyszyć depresja, zaburzenia apetytu lub uzależnienie.
Występowanie zaburzeń lękowych

u ok. 30% pacjentów [...]

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne

(ZOK, nerwica natręctw, angielska nazwa: OCD - skrót od obsessive - compulsive disorder) - zespół zachowań, w których pojawiają się myśli obsesyjne i natrętne, przymusowe (kompulsyjne) ruchy i zachowania, niemal zawsze bardzo przykrych dla osoby przeżywającej je. Zaburzenie utrudnia lub uniemożliwia normalne funkcjonowanie.
Myśli natrętne to idee, wyobrażenia czy impulsy do działania, które pojawiają się [...]

Zaburzenie osobowości

Zaburzenie osobowości jest stanem psychicznym, w którym następuje częściowa dezintegracja psychiki, rozchwianie emocjonalne, szybkie gwałtowne zmiany osobowości.
Osobowość może ulec dezintegracji, gdy dochodzi do traumatycznych przeżyć osobistych, uzależnień lub może być jednym z objawów niektórych chorób psychicznych. Zaburzenia osobowości nie są typowymi zespołami klinicznymi, to raczej stany behawioralne i psychospołeczne.
Zaburzenia osobowości przejawiają się skrajną lub znaczącą [...]

Zakład karny

więzienie - miejsce, w którym osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu odbywają karę pozbawienia wolności. W Polsce do 1970 roku terminem więzienie określano nie miejsce, lecz samą karę pozbawienia wolności.

Spis treści

Rodzaje zakładów karnych
Wykonywanie kary
Cel kary pozbawienia wolności
Typy i rodzaje zakładów karnych
Prawa i obowiązki skazanego
Obowiązki wobec skazanego
Nagrody i usługi udzielane skazanym
Kary dyscyplinarne wymierzane skazanym

Rodzaje zakładów karnych
Polskie [...]

Zespół Downa

Zespół Downa, trisomia 21 (ang. Down syndrome, trisomy 21), dawniej nazywany mongolizmem - zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21. Eponim pochodzi od nazwiska brytyjskiego lekarza Johna Langdona Downa, który opisał go w 1866 roku. W 1959 roku Jérôme Lejeune odkrył, że u podstaw zespołu wad wrodzonych leży trisomia 21. chromosomu.
Osoby z zespołem [...]

Zespół nabytego niedoboru odporności

Wirus HIV pączkujący z hodowanego limfocytu. Obraz z elektronowego mikroskopu skaningowego
Zespół nabytego niedoboru (rzadziej upośledzenia) odporności, AIDS (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome lub Acquired Immune Deficiency Syndrome) - termin ten określa końcowe stadium zakażenia HIV charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów CD4, a więc wyniszczeniem układu immunologicznego (odpornościowego), co skutkuje zapadalnością na tzw. choroby wskaźnikowe [...]

Zespół stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego, zaburzenie stresowe pourazowe, PTSD (ang. posttraumatic stress disorder) - rodzaj zaburzenia lękowego będący efektem przeżycia traumatycznego wydarzenia.
Zaburzenie lękowe spowodowane przez stres o dużej sile, powodujący kryzys psychiczny, przekraczający ludzkie przeżywanie (wojna, zgwałcenie, przebywanie w obozie koncentracyjnym). Jest to opóźniona lub przedłużona reakcja. Początek zaburzenia występuje po okresie latencji, który może trwać od [...]

Zespół Tourette’a

Zespół Tourette’a (syndrom Tourette’a) - wrodzone zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się przede wszystkim występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych, odkryte w 1885 przez francuskiego neurologa Georges’a Gilles’a de la Tourette’a.
Charakterystyka
Zespół Tourette’a jest organicznym schorzeniem mózgu, występującym często rodzinnie, jednak do dziś nie udało się ustalić zmian genetycznych leżących u podstaw tego schorzenia oraz dokładnego typu dziedziczenia. [...]

Zygmunt Freud

Sigmund Freud, właściwie Sigismund Szlomo Freud (ur. 6 maja 1856 we Freibergu na Morawach, obecnie Příbor w Republice Czeskiej; zm. 23 września 1939 w Londynie) - austriacki neurolog i psychiatra. Twórca psychoanalizy.
Mimo że Freud nie był filozofem w ścisłym tego słowa znaczeniu, jego koncepcje funkcjonowania umysłu ludzkiego, odrzucające racjonalność ludzkich wyborów i zachowań na rzecz [...]

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja