PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Klasyfikacja zachowań agresywnych

Zachowanie agresywne może przejawiać się w wielu formach i dlatego możemy wyróżnić kilka rodzajów agresji.

Zachowania agresywne możemy podzielić ze względu na formę ich występowania.

A.H.Bussa, który określa, że “agresja polega na wystąpieniu zachowań przyjmujących np. formę bicia, poniżenia kogoś, niszczenia lub uszkodzenia przedmiotów”(Skorny Z. 1989), i uwzględnił wyżej podane przeze mnie kryterium wyróżnia agresję fizyczną i werbalną oraz agresję czynną i bierną.

Agresję fizyczną Buss określa jako atak na inną osobę, w którym atakujący posługuje się określonymi częściami ciała lub narzędziami, zadając ból lub wyrządzając szkody osobie będącej przedmiotem agresji. Zalicza tutaj takie zachowania jak: wyrywanie przedmiotów, szarpanie, ciągnięcie, pchanie, dokuczanie, uderzanie.

Agresja werbalna natomiast polega na posłużeniu się bodźcami werbalnymi szkodliwymi dla atakowanej osoby, wywołującymi u niej strach, poczucie krzywdy lub odrzucenie uczuciowe. Wyraża się ona w niektórych żądaniach, rozkazach, konflikcie słownym, lekceważącym traktowaniu, podjudzaniu do agresji, odmowie udziału we wspólnym działaniu, odbieraniu przysługujących komuś uprawnień, zawstydzaniu, pretensjach, groźbach.

Agresję czynną stanowią działania szkodliwe dla osób lub przedmiotów, na które je się kieruje.

Agresja bierna to powstrzymanie się od określonego działania, powodujące szkodliwe konsekwencje dla osoby będącej przedmiotem agresji. (Skorny Z, 1968)

R. Mandel, który stwierdza, iż agresja w ścisłym tego słowa znaczeniu jest aspołecznym sposobem zachowania, który wynika z wrogich tendencji i chęci szkodzenia innym lub niszczenia, a także jest działaniem skierowanym przeciw ludziom wynikającym z określonych pobudek uczuciowych, służących celom samoobrony lub rozszerzenia swej dominacji wyróżnił agresję bezpośrednią i pośrednią.

Według Mendela agresja bezpośrednia to szereg różnych zachowań dotykających i wpływających bezpośrednio na drugą osobę, np. uderzanie, szczypanie, przewracanie, grożenie, przezywanie.

Agresja pośrednia natomiast to działanie, które zmierza jakby „okrężną drogą” do wyrządzenia szkody osobie będącej szczególnym przedmiotem agresji. Takie pośrednie zachowania napastliwe występują zazwyczaj jako dokuczanie, przeszkadzanie, skarżenie, poniżanie i donosicielstwo, a także niszczenie lub uszkodzenie rzeczy stanowiących własność osoby będącej przedmiotem agresji. Przy tej formie agresji sprawca pozostaje anonimowy lub stara się nim pozostać. (Skorny Z. 1968)

Frączek natomiast w swojej klasyfikacji zjawiska agresji wyróżnił cztery rodzaje agresji.

Agresję społeczną - niszczącą, występującą przeciw społeczności.

Agresję pro społeczną - służącą interesom jednostki i społeczeństwu.

Agresja instrumentalna - gdy jednostka ucieka się do agresji, dlatego, że tylko w ten sposób może zrealizować pewne swoje plany, zamiary i cele; jest sposobem, narzędziem umożliwiającym osiągnięcie celu.

Agresja afektywna - jeżeli zaś powodem agresji jest jakaś pobudka wewnętrzna, nie związana z żadnymi innymi korzyściami, która sprawia, że czynimy komuś przykrość czy też sprawiamy ból. (K.Dąbrowski, 1964, s. 7).

Pojęciem agresji zajmowali się również Bandura i Walters. Dochodzą oni do wniosku, że agresja może stać się wyuczoną reakcją na stan napięcia. Autorzy powyższego stwierdzenia zwracają także uwagę na instrumentalny charakter zachowania agresywnego, które jest środkiem do uzyskania czegoś upragnionego lub pozbycia się czegoś nieprzyjemnego.

Z kolei J. Grochulska potraktowała agresję jako:

  • Instynkt - „przedstawiciele instynktownej interpretacji agresji przyjmują, że powstała ona w drodze ewolucji i jest potrzebna, a nawet konieczna do utrzymania gatunku -jako napęd działania. Tak rozumiana agresja nie została oczywiście „wyuczona”, nabyta w toku życia. Człowiek rodzi się z gotowym instynktem nazywanym przez niektórych „instynktem ” i jest mu on niezbędny do życia tak jak np. instynkt głodu”
  • Reakcja na frustrację - powstawanie agresji dotyczy zmian w zachowaniu się osobnika pod wpływem jego wcześniejszych doświadczeń. (J. Grochulska, Warszawa 1989, WSiP, s.7.)

Agresja ma wiele form i przejawów. Wyróżniamy kilka jej rodzajów. J. Dollard wraz ze swoim zespołem współpracowników wyodrębnili agresję frustracyjną, podobnie jak J.Grochulska. Ich zdaniem każda frustracja prowadzi do jednej z form agresji. Psycholog Anna Sowińska uważa, iż frustracja to zmiany, jakie „pojawiają się w działaniach człowieka pod wpływem zablokowania jego dążeń,” jako „bezpośredni efekt wystąpienia przeszkody, czyli przerwanie ciągu czynności ukierunkowanych na zrealizowanie celu (zaspokojenie potrzeby, rozwiązanie zadania)”. Natomiast Mietzel pisze, że „o frustracji mówi się wtedy, gdy człowiek stara się osiągnąć jakiś cel, lecz jego działania ukierunkowane na ten cel zostają zniweczone lub też osiągnięcie tego celu okazuje się niemożliwe”.

Zagadnienie frustracji poruszał również A. H. Maslow, który twierdzi, że zasadniczymi motywami ludzkiego działania są potrzeby. Według tej teorii człowiek dąży do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb na pierwszym miejscu, dopiero później, kiedy te zostają spełnione, zaspakajane są potrzeby wyższego rzędu. Niezaspokojenie tych potrzeb jest źródłem frustracji. Maslow jednak, w odróżnieniu od Dollarda i jego zespołu uważał, że niezaspokojenie potrzeb podstawowych wywołuje agresję, wiec nie każda frustracja, według Maslowa prowadzi do agresji.

J.R.

Powiadom znajomego
  1. (wymagane)
  2. (prawidłowy adres email wymagany)
  3. (wymagane)
  4. (prawidłowy adres email wymagany)
 

cforms contact form by delicious:days

Powiązane Artykuły:

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja