PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Osobowość schizotypowa

Inaczej: zaburzenia typu schizofrenii, osobowość schizotypowa, schizotypia.

Jest to nowa, używana zaledwie od ok. 20 lat kategoria diagnostyczna, wprowadzona dla określenia osób, które charakteryzują się uderzającą niezwykłością przeżyć i zachowań, wyraźnie odbiegającą od przeciętnej. Odmienność ta może obejmować magiczne myślenie, nasiloną ksobność, iluzje (zwłaszcza dotyczące własnego ciała), niecodzienne słownictwo, niezwykłe skojarzenia i dygresyjność, używanie wtrąceń o niejasnym celu oraz nadmiernie konkretne lub abstrakcyjne wypowiedzi. Może występować ponadto osłabienie emocjonalności typu anhedonii, uogólniający się lęk i złość. Kontakty społeczne są uboższe; ma miejsce unikanie osób i osamotnienie, nasilenie lęku czy złości w obecności innych. Zwracać uwagę otoczenia może nieprzeciętna mimika, ruch i gestykulacja, odmienność postawy ciała i ubioru.

Osobowość schizotypowa - zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany społecznymi i interpersonalnymi deficytami naznaczonymi silnym dyskomfortem i ograniczoną zdolnością do zawierania bliskich znajomości i utrzymywania związków z innymi, a także zaburzeniami poznawczymi i percepcyjnymi, oraz dziwacznymi zachowaniami. Występuje u około 3% osób, a w ICD-10 jest uznane za chorobę psychiczną.
Opisaną powyżej odmienność zauważa się u części krewnych chorych na schizofrenię i wiąże się ją z pokrewieństwem genetycznym. Sama odmienność typu schizotypii nie jest jednak chorobą psychiczną. Występująca tu bowiem ekscentryczność czy dziwaczność percepcji, sposobu myślenia nie ma charakteru urojeń czy omamów, a rozkojarzenie czy nieprzewidziane wypowiedzi nie sięgają stopnia schizofrenicznej dezorganizacji. Cechy typu schizotypii występują przez wiele lat, mają się nie nasilać, a ich początek jest trudny do ustalenia. Nie ma to być także wstęp do schizofrenii. Mówi się więc o typie osobowości, więcej, o zaburzeniu osobowości, ze schizotypią wiąże się bowiem złe społeczne funkcjonowanie, gorsze nawet niż w innych zaburzeniach osobowości.

Ścisłe określenie granic zaburzenia schizotypowego i określenie jego charakteru jest trudne i nie do końca klarowne. Uważane jest, jak wspomniano, za zaburzenie odrębne od choroby psychicznej, za typ osobowości, jednak objawy przypominają objawy występujące w schizofrenii, obserwuje się też czasem epizodyczne, krótkotrwałe epizody quasi-psychotyczne z omamami i urojeniami. Wiedza na temat tego zaburzenia jest dopiero gromadzona i wiele tu może jeszcze się zmienić.

Jako pomoc proponuje się psychoterapię, dopuszcza się także możliwość stosowania w niektórych przypadkach neuroleptyków bądź leków przeciwdepresyjnych.

Charakterystyczne cechy:

  • poczucie, że jest się przedmiotem szczególnej uwagi - że wszystko odnosi się do nas
  • duża koncentracja na sobie
  • myślenie „magiczne”
  • dziwaczne doznania percepcyjne
  • niekonsekwentne i nielogiczne zachowania, myślenie oraz mowa
  • częste gubienie wątku i kwieciste wypowiedzi
  • chłód emocjonalny
  • doszukiwanie się we wszystkim ataku na siebie
  • wycofanie się z kontaktów społecznych z powodu lęku
  • przejściowo mogą występować objawy psychotyczne.

Kryteria diagnostyczne [DSM-IV]

1.     idee odniesienia (ideas of reference) z wyłączeniem złudzeń odniesienia (delusions of reference)

2.     dziwne wierzenia lub myślenie magiczne, które wpływają na zachowanie i są niezgodne z normami danej kultury (np. zabobony, wiara w jasnowidztwo, a w wypadku dzieci i nastolatków dziwaczne fantazje i zainteresowania)

3.     niezwykłe doświadczenia zmysłowe, z uwzględnieniem złudzeń fizjologicznych

4.     dziwne myślenie i mowa (np. niejasne, szczegółowe, metaforyczne, kunsztowne lub stereotypowe)

5.     podejrzliwość lub paranoidalne poglądy (paranoid ideation)

6.     niewłaściwy afekt (inappropriate affect) lub ograniczony afekt (constricted affect)

7.     zachowanie lub wygląd, które są dziwne, ekscentryczne albo osobliwe

8.     brak bliskich przyjaciół lub powierników innych niż krewni pierwszego stopnia

9.     nadmierny lęk społeczny, który nie znika wraz z zacieśnianiem znajomości i kojarzy się raczej z paranoicznymi lękami, niż z negatywnymi sądami na swój temat

Pytania pomocnicze w diagnozie:

  • Czy wierzy pan/pani, że ma szósty zmysł, który pozwala przewidzieć to czego nie wiedzą inni?
  • Czy często widzi pan/pani aurę pola energetycznego wokół ludzi?

Przy diagnozowaniu należy zwrócić szczególną uwagę na wykluczenie łagodniejszych form całościowych zaburzeń rozwoju, np. spektrum autyzmu.


Powiadom znajomego
  1. (wymagane)
  2. (prawidłowy adres email wymagany)
  3. (wymagane)
  4. (prawidłowy adres email wymagany)
 

cforms contact form by delicious:days

Powiązane Artykuły:

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja