PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Przyczyny i formy znęcania się nad dziećmi

Złe traktowanie dzieci obejmuje zjawiska związane z zaniedbywaniem dzieci, fizycznym i moralnym znęcaniem się nad nimi oraz nadużycia seksualne.

Aby mały człowiek wyrósł na silną osobowościowo jednostkę, musi mieć fundament, jaki w dzieciństwie stanowi rodzina. Jej obowiązkiem, jaki innych środowisk wychowawczych, jest zapewnienie dziecku prawidłowego rozwoju. W rodzinie dziecko nawiązuje pierwsze kontakty z innymi ludźmi, które stają się podwaliną rozwoju społecznego małego człowieka, rzutując w decydujący sposób na całe jego przyszłe życie. A to dlatego, że każde pierwsze przeżycie i reakcja na nie stają się przeżyciem modelowym dla dalszych.

Każde bez wyjątku dziecko potrzebuje kochających rodziców, bezpiecznego domu, w którym będzie akceptowane. „Zdrowy”, spokojny dom zapewnia możliwość zdobywania przez dziecko samodzielności, swobody doświadczeń, uczy podejmowania decyzji, co jest warunkiem poczucia odpowiedzialności za, swoje postępowanie. W takim domu dziecko ma możliwość zaspokojenia swoich naturalnych potrzeb. Pozwala mu to aktywnie nawiązywać i pozostawać w więzach uczuciowych z ludźmi. Na klimat wychowawczy rodziny ma wpływ jej struktura, metody wychowawcze rodziców, ich styl wychowania. Oczywiście, swoją rolę wychowawczą spełnia rodzina pełna, w której panuje demokracja, zrozumienie praw dziecka, zaspokajanie jego potrzeb. Dorośli, przeżywając różne stany frustracyjne, nie potrafią ze sobą rozmawiać i często sięgają po środek, jakim jest agresja, a dzieci stają się doskonałym przedmiotem dla jej okazywania. Przyczynami maltretowania dziecka mogą być więc konflikty małżeńskie rozbicie rodziny, a także patologie rodzinne, jak nadużywanie alkoholu czy narkotyków. Innymi przyczynami są błędy wychowawcze, kary za domniemane lub rzeczywiste wykroczenia i sytuacje, w których rodzice są przeświadczeni, że dziecko nie spełnia ich oczekiwań, a także niska świadomość wychowawcza rodziców.

Rodziców, którzy fizycznie bądź emocjonalnie maltretują swoje dzieci Swan Forward nazywa „toksycznymi”.   Emocjonalne wyniszczenie w dziecku, którego są autorami, rozchodzi się w nim tak jak chemiczna trucizna. Może to być oddziaływanie długotrwałe i permanentne, ale niekiedy wystarczy jedno paraliżujące, traumatyczne wydarzenie (np. gwałt), które będzie dziecku towarzyszyć przez całe jego życie.

Niemal u wszystkich dzieci alkoholików stwierdza się zaburzenia nerwicowe, urazy, lęki, trudności w nauce, zaburzenia zachowania. Dodatkowo może się zdarzyć, że dzieci z takich domów będą szykanowane, upokarzane przez swych rówieśników. Bywa, że zmusza sieje do kradzieży czy namawia do czynów niemoralnych. Po alkohol czy narkotyki często sięgają rodzice sfrustrowani nie potrafiący sami poradzić sobie z problemami i nie szukający pomocy.

Frustracje te mogą wynikać z niezrealizowanych własnych planów, niespełnienia marzeń. Takim stanom ulegają zazwyczaj matki, które rezygnują z kariery zawodowej poświęcając się prowadzeniu domu. Z czasem zaczynają kontrolować swoje dzieci, a twierdzenie „to dla twojego dobra” oznacza: „robię to, ponieważ tak się boję cię utracić, że jestem skłonny cię unieszczęśliwić”.

Inną grupą toksycznych rodziców są rodzice nieadekwatni. Ich dzieci przeciążone obowiązkami, często odpowiedzialne za młodsze rodzeństwo czy chorego ojca lub matkę, wnoszą w swe dorosłe życie poczucie winy i nadmierne, chorobliwe poczucie odpowiedzialności. Rodzice nieadekwatni nie angażują się emocjonalnie w wychowanie swoich dzieci okradając je z dzieciństwa i pozostawiając rozdarte serce.

Z cierpieniem dzieci można spotkać się także w domach autokratycznych, w których rodzice mają wielkie aspiracje dotyczące potomstwa. Ich ambicje są niewspółmierne do możliwości dziecka i na tym tle rodzą się konflikty. Przerost aspiracji, niska świadomość wychowawcza rodziców, nadmierny rygoryzm mogą prowadzić do psychicznego lub fizycznego znęcania się nad dzieckiem. Istnieje kilka teorii próbujących wyjaśnić zjawisko maltretowania dzieci.

Model psychopatologiczny zakłada, że złe traktowanie dziecka wynika: z zaburzonej struktury osobowości dorosłego, przejawiającej się głównie w trudnościach w kontrolowaniu agresji i niski próg tolerancji na frustrację, rzutowanie na dziecko odpowiedzialności za swoje niepowodzenia, niskie poczucie własnej wartości, niski poziom intelektualny, depresja, brak wiedzy o przebiegu rozwoju dziecka, nierealistyczne oczekiwania wobec dziecka, niezadowolenie z pełnienia roli rodzicielskiej, doświadczanie w dzieciństwie złego traktowania, obserwowanie przemocy wobec dzieci, tendencja do nadużywania alkoholu i środków odurzających, niski poziom satysfakcji z małżeństwa i zły stan zdrowia.

Model ofiary to model stanowiący swoistą kontynuację poszukiwania zachowań i cech mogących wyjaśnić maltretowanie. Nacisk położony został na właściwości dzieci szczególnie predysponujące je do bycia ofiarami złego traktowania. Wśród właściwości tych wymienia się: nadpobudliwość psychoruchową, występowanie poważnej choroby somatycznej czy kalectwa, wcześniactwo, przyjście na świat w wyniku niepożądanej ciąży, upośledzenie umysłowe.

Model społeczny uwzględnia zewnętrzne czynniki ułatwiające występowanie przemocy w rodzinie. Należą do nich trudna sytuacja materialna, bezrobocie, złe warunki mieszkaniowe, brak rozbudowanych kontaktów społecznych i wsparcia społecznego, postawy wobec agresji i przemocy.

Model psychospołeczny będący efektem integracji izolowanych czynników, zakłada że sposób traktowania dzieci jest rezultatem interakcji jednostkowych, społecznych i środowiskowych czynników, które determinują sposób pełnienia roli rodzicielskiej i mogą także, przy szczególnym splocie okoliczności, doprowadzić do jednej z form złego traktowania dziecka.

Formy przemocy wobec dzieci.

Przemoc emocjonalna. W psychiatrii, jak podaje J. Gromska, przemoc emocjonalną rozumie się dwojako:

  • jako świadome okrucieństwo wobec dzieci, polegające na celowym, perfidnym wykorzystywaniu bezradności dziecka,
  • jako nieświadome okrucieństwo wobec dziecka, polegające na niedocenianiu, nieznajomości psychiki dziecka i na rzutowaniu na nie własnych potrzeb, własnego modelu szczęścia, co w konsekwencji prowadzi do żądania, aby dziecko realizowało program dorosłych.

Przemoc emocjonalna jest nie tylko trudniejsza do określenia, ale również znacznie trudniejsza do zaobserwowania. W jej zakres wchodzą takie zachowania jak odrzucenie emocjonalne, brak wsparcia i zainteresowania dzieckiem, ignorowanie i szykanowanie go, a także różne formy nadopiekuńczości - nadmierne kontrolowanie, wywieranie presji psychicznej, wymuszanie lojalności, szantażowanie, wzbudzanie poczucia winy, nieposzanowanie godności i prywatności dziecka. Do tej kategorii zalicza się wszystkie zachowania opiekunów, które w sposób zamierzony odbierają dziecku poczucie bezpieczeństwa, narażają go na lęk, samotność i smutek. Każde upokorzenie dziecka jest formą przemocy emocjonalnej.

Przemoc fizyczna. Przemoc fizyczna rozumiana jest jako zadawanie fizycznych ran, takich jak stłuczenia, poparzenia, pręgi, cięcia, złamania kości powodowane kopaniem, uderzeniem pięścią paskiem, biciem itp. Krzywdzenie fizyczne oznacza wszelkie celowe formy zachowań, w konsekwencji których dziecko doznało bólu i cierpienia. Ofiarami fizycznego znęcania się są najczęściej małe, bezbronne dzieci, które drażnią sfrustrowanych i zmęczonych rodziców. Rodzice biją dziecko, gdy przeszkadza, płacze, czegoś chce.

Zaniedbywanie. Zaniedbywanie rozumiane jest jako długotrwałe niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka, zarówno biologicznych, jak i psychicznych. Dzieci zaniedbywane są również często bite i generalnie źle traktowane. Z zaniedbywaniem dziecka mamy do czynienia wówczas, gdy opieka sprawowana przez rodziców czy opiekunów nie zaspokaja jego potrzeb. Chodzi tu o podstawowe potrzeby życiowe, takie jak właściwe wyżywienie, pielęgnacja, wypoczynek, opieka medyczna oraz edukacja i rozrywka.

Przemoc seksualna. Przemoc seksualna wobec dziecka oznacza nadużywanie dziecka dla uzyskania przyjemności seksualnej przez osoby dorosłe i starsze. Wyróżnia się dwie kategorie: nadużycia obejmujące dotyk - stosunek lub próba odbycia stosunku oraz stymulacja i nadużycia bez dotyku - rozmowy o seksie, ekshibicjonizm, zmuszanie do oglądania aktów płciowych, zmuszanie do rozbierania się itp.

Powyżej przemoc została uszeregowana, nazwana, skategoryzowana. Jednak pamiętajmy, dzieciom bez znaczenia jest w jaki sposób ktoś je krzywdzi istotą jest samo krzywdzenie. Dorośli muszą zdawać sobie sprawę z faktu, że jakakolwiek krzywda wyrządzona młodemu człowiekowi nawet ta najmniejsza, wydająca się nam bez znaczenia, wpłynie na psychikę i na jestestwo człowieka który kształtuje swoją osobowość.


Powiadom znajomego
  1. (wymagane)
  2. (prawidłowy adres email wymagany)
  3. (wymagane)
  4. (prawidłowy adres email wymagany)
 

cforms contact form by delicious:days

Powiązane Artykuły:

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja