PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Trendy przestępczości wśród nieletnich

Przestępczość nieletnich to w głównej mierze czyny mające bezpośredni wpływ na tzw. poczucie bezpieczeństwa zwykłego mieszkańca.

Struktura przestępczości nieletnich na przestrzeni okresu poddanego analizie (1999-2006) kształtowała się, bowiem w ten sposób, że czyny z 5 kategorii tj.

  • kradzież cudzej rzeczy,
  • kradzież z włamaniem,
  • przestępstwa rozbójnicze,
  • bójka, pobicie,
  • przestępstwa narkotykowe,

-stanowiły do 80% w całej przestępczości nieletnich.

Sposób popełniania czynów w tych kategoriach przez osoby nieletnie cechuje „duża spektakularność”, są to często działania wręcz na pokaz, w sposób jawny na oczach innych uczestników, nacechowany swego rodzaju zuchwałością,

Nieletni często nie kryją się z tą działalnością, wręcz chwalą się swoimi wyczynami przed rówieśnikami oraz lokalnymi społecznościami

Trendy przestępczości nieletnich

Zdarzenia przestępcze będące udziałem osób nieletnich w dużym stopniu nacechowane są elementami agresji tak fizycznej jak i psychicznej.

Szacunkowe dane wskazują, że w ogólnej liczbie przestępstw popełnionych przez nieletnich przestępstwa, w których stwierdzono agresję psychiczną bądź fizyczną stanowiły do 60% w całej przestępczości nieletnich.

Chodzi głównie o zdarzenia z kategorii:

  • przestępstwa rozbójnicze,
  • bójka, pobicie,
  • groźby karalne,
  • naruszenie nietykalności cielesnej itp.

Zjawiskiem zauważalnym jest również niewspółmierność zachowań agresywnych ze strony nieletnich do sytuacji, w których się ci nieletni znajdują.

Przestępczość nieletnich cechuje seryjność, tzn. nieletni popełniając przestępstwo i nie ponosząc za nie konsekwencji, bo nie zostało ono wykryte kontynuuje przestępcze działania z reguły do czasu “sprawy na policji”.

Świadczy o tym m.in. to, że ilość spraw przekazanych do sądów rodzinnych zawsze jest od 3 do 5 razy mniejsza niż ilość udowodnionych nieletnim czynów karalnych. Co roku jak wynika ze szczegółowych analiz, policja prowadziła szereg spraw wobec nieletnich, którym zarzucano popełnienie od kilku do kilkudziesięciu przestępstw. Brak reakcji ze strony osób dorosłych na zachowania nieletniego będące przestępstwem często skutkują tym, że dochodzi do popełnienia kolejnych przestępstw przez nieletniego. Zasadą jest również to, że zwiększa się częstotliwość popełniania czynów oraz ich tzw. ciężar gatunkowy.

Ze zjawiskiem seryjności wiąże się również zagadnienie działania w warunkach recydywy tzn. pewnej liczby nieletnich, którzy z popełniania przestępstw uczynili sobie styl życia. Często są to nieletni, wobec których sąd stosuje środki izolacyjne. Nieletnich tych cechuje bardzo wysoki stopień demoralizacji. Systematycznie od 1999 roku rośnie liczba nieletnich, którym udowodniono popełnienie przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Narkotyki często występują w tle innych przestępstw popełnianych przez osoby nieletnie, bądź zachowań wskazujących na postępującą demoralizację:

  • popełnianie innych przestępstw w celu zdobycia środków finansowych na narkotyki,
  • popełnianie przestępstw pod wpływem narkotyków,
  • popełnianie przestępstw “dyscyplinujących” - pobicia, groźby karalne, zmuszanie do określonego zachowania,
  • kreowanie swoistej “mody na narkotyki” przez środowiska młodzieżowe np. środowisko szkoły, środowisko placówki wychowawczej, środowisko osiedlowe.

„Przestrzeń szkoły” stanowi obszar intensywnego zainteresowania osób rozprowadzających narkotyki i to na tym poziomie rozpoczyna się często tworzenie swoistego łańcuszka powiązań, zależności i powinności na linii dealer-klient. Często również mamy do czynienia z prawidłowością, że klient staje się dealerem. Niepokojącym zjawiskiem w obrębie zjawiska przestępczości nieletnich jest rosnący udział w zdarzeniach wyczerpujących znamiona przestępstwa bądź wykroczenia osób, które nie ukończyły lat 13 - małoletnich, oraz obniżanie się wieku “inicjacji przestępczej”.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby takie nie odpowiadają karnie za swoje czyny, prowadzone są jedynie czynności o charakterze opiekuńczo wychowawczym.

Niepokój budzi zarówno fakt zwiększającej się z roku na rok liczby osób małoletnich wchodzących w konflikt z prawem jak i to, że coraz częściej czyny popełniane przez te osoby mają duży ciężar gatunkowy:

  • rozboje,
  • włamania,
  • kradzieże.

Skuteczność działań podejmowanych w odniesieniu do nieletnich sprawców przestępstw uzależniona jest w znacznym stopniu od szybkości reakcji poszczególnych osób i instytucji będących bezpośrednio „w pobliżu nieletniego” - sąsiedzi, rówieśnicy, rodzice, szkoła/placówka opiekuńcza, policja itd.

Rola szkoły

Na nauczycielach i szkole spoczywa szczególny obowiązek reagowania na niepokojące sygnały w zachowaniu uczniów.

Szkoła z racji powszechnego charakteru i funkcji jest terenem, na którym w różnym stopniu i w różnej postaci, ujawniają się niemal wszystkie nurtujące młodzież problemy.

Szkoła zobowiązana jest do wczesnego rozpoznawania niedostosowania społecznego i podejmowania stosownych oddziaływań profilaktycznych, wychowawczych, a wobec uczniów niedostosowanych działań resocjalizacyjnych.

Właściwa reakcja wychowawcy, pedagoga czy wreszcie dyrekcji, adekwatna do sytuacji oraz powiadomienie w razie potrzeby stosownych instytucji mogą w istotny sposób zwiększyć skuteczność oddziaływań. Bardzo ważne jest umiejętne i w pełni profesjonalne przeprowadzenie interwencji z zachowaniem wszelkich praw zarówno dzieci jak i rodziców.

Jednym z elementów o dużym znaczeniu dla powodzenia tych działań powinna być jak najszersza świadomość prawna nauczycieli i pedagogów o tym, jakie zachowania względem nauczycieli, ze strony uczniów stanowią przestępstwo, a co za tym idzie, w jakich sytuacjach nauczyciel ma prawo bronić się przed agresją uczniów na drodze prawnej.

Przykładowe sytuacje, gdy zachowania ucznia względem nauczyciela mogą być traktowane jako przestępstwo

Groźba karalna - art. 190 kodeksu karnego

… kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej

szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza

w zagrożonym uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo

pozbawienia wolności do lat 2 …

Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Przestępstwo groźby karalnej polega na grożeniu innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę, lub na szkodę osób jej najbliższych, a sposób, w jaki ta groźba została wyrażona uzasadnia obawę, że może być spełniona.

Groźba może być kierowana przeciwko osobie:

  • pobicie,
  • zabicie,
  • okaleczenie,
  • fałszywe oskarżenie itp.

Lub przeciwko mieniu osoby:

  • zniszczenie samochodu,
  • spalenie domu,
  • wybicie szyb w mieszkaniu itp.

Dla bytu przestępstwa z art. 190 kk istotne jest by groźba wzbudziła obawę (subiektywną, odczuwalną w sensie psychicznym) u osoby, do której została skierowana, nie ma natomiast znaczenia czy istnieją obiektywne warunki zrealizowania groźby jak również to czy sprawca rzeczywiście zamierzał ją spełnić.

Popełnienie przestępstwa następuje w momencie, gdy groźba została skierowana (słownie, pisemnie, za pomocą gestu lub w inny sposób) do osoby.

Można powiedzieć, że przepis art. 190 kk chroni prawo człowieka do wolności od strachu. zmuszanie do określonego zachowania art. 191kk.

Zmuszanie do określonego zachowania - art. 191 kk

…kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w

celu zmuszenia innej osoby do określonego działania,

zaniechania lub znoszenia podlega karze pozbawienia

wolności do lat 3…

Ściganie następuje z urzędu.

Działanie przestępne określone w tym przepisie polega na użyciu wobec osoby przemocy (chodzi tu o przemoc w sensie fizycznym, bezpośrednim np. przytrzymanie, wypchnięcie z pomieszczenia, nie wpuszczenie do pomieszczenia) albo groźby bezprawnej w celu zmuszenia jej do określonego zachowania, zaniechania lub znoszenia - niezgodnego z wolą tej osoby.

Dla bytu przestępstwa nie jest istotne czy pokrzywdzony uległ groźbie bezprawnej lub przemocy zastosowanej przez sprawcę.

Przestępstwo dokonuje się już w momencie zastosowania groźby lub przemocy.

Przepis ten chroni prawo człowieka do wolności i swobody postępowania.

Zniewaga 216kk

…kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod

jej nieobecność lecz publicznie lub w zamiarze, aby

zniewaga do tej osoby dotarła podlega grzywnie albo karze

ograniczenia wolności…

Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego. Przepis chroni godność osobistą człowieka.

Zniewaga to inaczej zachowanie wyrażające pogardę dla innej osoby wyrażoną zwykle w postaci epitetu słownego, ale można ją także wyrazić pismem, wizerunkiem obelżywym, gestem, działaniem bądź zaniechaniem.

O uznaniu danego zachowania za zniewagę decydują utrwalone zwyczaje społeczne, a nawet środowiskowe.

Zniewaga może być dokonana w obecności osoby znieważanej lub pod jej nieobecność, lecz publicznie albo niepublicznie, ale z zamiarem by dotarła ona do osoby znieważonej.

Naruszanie nietykalności fizycznej 217kk

…kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego

nietykalność cielesną podlega grzywnie, karze ograniczenia

wolności albo pozbawienia wolności do roku…

Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego. Przepis chroni prawo człowieka do nietykalności cielesnej.

Przestępstwo to nie wiąże się jednak z narażeniem zdrowia na szwank, nie jest uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia - nie powoduje, bowiem zmian anatomicznych ani fizjologicznych w organizmie ludzkim.

Typowym działaniem jest uderzenie innej osoby (najczęściej ręką), może to być również np. kopnięcie, popchnięcie, przewrócenie, pociągnięcie za włosy, oplucie, rzucenie w osobę jakimś przedmiotem, oblanie wodą lub nieczystościami.

Naruszenie nietykalności cielesnej nie pozostawia na ciele śladów lub pozostawia jedynie nieznaczne i przemijające ślady - siniak, zaczerwienienie, zadrapanie lub chwilowy ból fizyczny.
mgr Justyna Ryszewska


Powiadom znajomego
  1. (wymagane)
  2. (prawidłowy adres email wymagany)
  3. (wymagane)
  4. (prawidłowy adres email wymagany)
 

cforms contact form by delicious:days

Powiązane Artykuły:

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja