PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Dziecko jako ofiara przemocy w rodzinie

“Istnieje w naszej kulturze silny nurt, chroniący rodziców, który nakazuje dzieciom miłować ich i szanować. Miłować i szanować nie można “z nakazu”. Miłość i szacunek to drogocenne uczucia, które jako dzieciom nam się należą, ale na które jako dorośli musimy zasłużyć. Gdy jest się ojcem albo matką, na szacunek dzieci się zasługuje. Wprawdzie dziecko w naturalny sposób rodziców kocha i chce szanować, ale jest to kredyt, który łatwo roztrwonić”.
W. Eichelberger

Rodzina powinna spełniać wielorakie społeczne i indywidualne funkcje. Będąc najlepszym, bo naturalnym środowiskiem wychowawczym, daje możliwość zaspokajania podstawowych potrzeb dzieci: potrzeby życia wśród bliskich, realizacji marzeń o szczęściu i miłości, zapewniać poczucie bezpieczeństwa, dać możliwość do samorealizacji. Dlatego znaczenie rodziny dla każdego człowieka jest nie do przecenienia.

Wielu badaczy tematu uważa, że ojciec, matka i dziecko tworzą elementy niezbędne i podstawowe dla rodziny ludzkiej. Bardzo istotną sprawą dla prawidłowego funkcjonowania rodzinny jest to, jaki panuje tam klimat emocjonalny, na jakich wartościach rodzina ta jest oparta, czy zapewnia dziecku prawidłową opiekę i wychowanie.

Rodzicielstwo jest sprawdzianem wartości wyznawanych przez rodziców, a jednocześnie daje rodzicom szanse zmiany swych poglądów na lepsze. Dziecko spełnia w rodzinie niezastąpioną rolę krytyka i sędzi swoich rodziców. Rodzicom nie uda się przed nim ukryć oszustwa, awantur, bijatyk.

Potrzebę mądrego rodzicielstwa najprościej wyraził Oskar Wilde: “Dzieci zaczynają bowiem od tego, że kochają swoich rodziców. Po pewnym czasie sądzą ich. Rzadko kiedy im wybaczają”.

Krzywdzenie i zaniedbanie dzieci przez rodziców stanowi problem w szczególności z zakresu problematyki społecznej. Społeczna doniosłość problemu dzieci jako ofiar przemocy znajduje wyraz we wzrastającej wciąż liczbie tego typu przypadków. Wzrasta także zainteresowanie rodziną patologiczną, o czym może świadczyć rosnąca wciąż liczba publikacji oraz badań podejmowanych na ten temat przez różne dyscypliny naukowe.

Badania dotyczące dzieci jako ofiar przemocy i zaniedbania ukazują brutalność i złożoność tego zjawiska i jego konsekwencji, szczególnie w odniesieniu do dzieci i młodzieży.

Do niedawna problem przemocy wewnątrz rodziny był zjawiskiem tabu, a przejawy przemocy uważano za dość rzadkie i występujące tylko w rodzinach problemowych.

Jadwiga Mazur zwraca uwagę, że przemoc może mieć charakter:

· instrumentalny - środek do realizacji określonego celu,

· bezinteresowny - poszukiwanie zadowolenia w znęcaniu się nad innymi,

· zbiorowy,

· indywidualny.(1)

Powszechnie termin “przemoc” jest utożsamiany z agresją fizyczną.

K. Browne i M. Howells wymieniają trzy terminy, najczęściej używane w odniesieniu do aktów przemocy: “agresja”, “przemoc”, i “przemoc o charakterze przestępczym”. Termin “agresja” odnosi się do zachowań, których intencją jest sprawianie bólu lub uzyskanie przewagi nad innymi, przy czym zachowania te nie muszą obejmować atak fizyczny. “Przemoc” wiążę się z zamierzonym użyciem siły fizycznej przeciwko drugiej osobie, motywowanej niekiedy złością i gniewem. “Przemoc o charakterze przestępstwa” to zabronione przez prawo wyrządzanie krzywdy drugiej osobie.(2)

Szerszą definicję przemocy zaproponowali Archer i Browne: “posługiwanie się siłą fizyczną w celu uszkodzenia albo zniszczenia osób czy własności; innymi słowy, traktowanie lub wykorzystywanie osób lub własności w sposób, który powoduje uszkodzenie ciała lub silnie ogranicza wolność osobistą”.(3)

Róża Pawłowska(4) zwraca uwagę, że można i trzeba mówić o aspektach psychicznych przemocy. Według J. Gromskiej, możemy mówić o świadomym okrucieństwie, o celowym, perfidnym wykorzystywaniu bezbronności dziecka lub nieświadomym, polegającym na niedocenianiu dziecka, nieznajomości jego psychiki i rzutowaniu na nie własnych wyobrażeń o jego potrzebach.(5)

Przemoc psychiczna jest znacznie mniej jawna. Edleson zdefiniował przemoc psychologiczną jako “słowne lub niewerbalne groźby użycia przemocy wobec osoby, lub tego, co do niej należy”. Może ona mieć charakter emocjonalny lub środowiskowy np. grożenie samobójstwem, rzucanie przedmiotami, uśmiercanie zwierząt. Ważne jest, by uznać przemoc psychiczną za krzywdzenie, nadużycie, gdyż niesie ona ze sobą poczucie ciągłego zagrożenia przemocą fizyczną, wytwarza atmosferę napięcia i niepewności w domu, co doprowadza do degradacji psychicznej oraz poniżenia ofiary.

Coraz częstsze i brutalniejsze akty przemocy i zaniedbania wobec dziecka w rodzinie, doprowadziły do powstania choroby społecznej zwanej Zespołem Dziecka Maltretowanego.

Beata Konopko


Przypisy:
1 - J. Mazur, Przemoc w rodzinie. Teoria i rzeczywistość. Warszawa 2002, s.14.
2 - K. Browne, M. Howells. Zapobieganie przemocy w rodzinie. Warszawa 1999, s.15.
3 - Tamże, s.16.
4 - R. Pawłowska, Z. Grzywacz, Dysfunkcjonalność rodziny a rozwój osobowości dzieci i młodzieży. Koszalin 1998, s.113.
5 - J. Bińczycka (red.). Prawa dziecka. Deklaracje i rzeczywistość. Warszawa 1993, s.182.

Powiadom znajomego
  1. (wymagane)
  2. (prawidłowy adres email wymagany)
  3. (wymagane)
  4. (prawidłowy adres email wymagany)
 

cforms contact form by delicious:days

Powiązane Artykuły:

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja