PoradnikPR.info

PoradnikPR.info

Poradnik pedagogiczno - resocjalizacyjny

 
 
 
 

Wszystko czego potrzebujesz to zazdrość

Uczucie zazdrości spotyka się ze zdecydowanym potępieniem otoczenia, ale jednocześnie jest skutecznym motorem napędowym w walce o wyrównywanie nierówności społecznych.

Pierwszy raz czujemy lekkie ukłucie zazdrości już w piaskownicy podziwiając piękne taczki sąsiada. Potem przechodzimy katusze, bo siostra dostała większego loda, kolega z klasy lepszą ocenę, przyjaciółka poślubiła atrakcyjnego faceta, a sąsiad spędza urlop na Seszelach. Tego rodzaju uczucia doświadcza większość ludzi, ale tylko nieliczni mają odwagę się do niego przyznać. - Nie raniąc własnego ego potrafimy zwierzać się z poczucia winy, wstydu, fałszywej dumy, a nawet chciwości - napisał amerykański antropolog George Foster w 1972 roku. Ale dlaczego nie umiemy obnażyć najciemniejszego zakamarka duszy, gdzie drzemie potężna, wszechogarniająca zazdrość? - Bo nie ma społecznie akceptowalnego wytłumaczenia dla tego rodzaju emocji - tłumaczy amerykański naukowiec.

Antropolodzy do spółki z socjologami i psychologami są zgodni, że zazdrość jest uczuciem o uniwersalnym charakterze, równie starym co ludzkość. Jej ślady można odnaleźć już w biblijnych wersetach opisujących obrazowo pojęcia dobra i zła, nagrody i kary. Amerykański eseista Joseph Epstein opisał zagadkowe uczucie następująco: “Zazdrość jest jedynym grzechem głównym, którego popełnienie nie dostarcza człowiekowi żadnej przyjemności”.

Zazdrość wiąże się dyskomfortem psychicznym i cierpieniem. Jest wybuchową mieszanką poczucia niższości, wrogości i urazy. Budzi się w człowieku, który uzurpuje sobie wyłączne prawo do posiadania różnych dóbr materialnych i duchowych albo arbitralnie odmawia ich innym. Psycholodzy z Uniwersytetu w Yale stwierdzili, że tematem 60 % rozmów wśród dorosłych są inni ludzie. Często motywem plotkarskiej pogawęki jest uczucie zazdrości. Obecnie naukowcy postanowili zbadać, w jakim stopniu zazdrość wpływa na nasze zachowania społeczne.

Ekonomiści Daniel Zizzo i Andrew Oswald z Uniwersytetu Warwick przeprowadzili eksperyment, w którym czterech uczestników rywalizowało między sobą w komputerowej grze hazardowej. Początkowo każdy z graczy miał do dyspozycji niewielką sumę pieniędzy. W trakcie rozgrywki dwie osoby otrzymały dodatkowe środki finansowe, o czym poinformował graczy specjalny komunikat na ekranie komputera. Zanim uczestnicy zainkasowali wygraną i rozeszli się do domów, naukowcy dali im możliwość zmniejszenia puli przeciwnika jednym kliknięciem myszy pod warunkiem, że sami zrezygnują z części swojej wygranej. Z tej możliwości skorzystało prawie dwie trzecie uczestników eksperymentu i w ten sposób zniszczyło połowę zysku przeznaczonego na wypłatę. Daniel Zizzo i Andrew Oswald opublikowali wyniki badania w 2001 roku opatrując je komentarzem: “Nasze eksperymenty odsłaniają mroczną stronę ludzkiej natury”.

Nie bez powodu zazdrość jest przyczyną wielu agesywnych zachowań - od aktów wandalizmu począwszy a na ludobójstwie skończywszy. Arthur Schopenhauer nazwał uczucie zazdrości “trującą ropuchą”, a Szekspir “zielonookim potworem”. (…) Można zatem postawić pytanie,

czy zazdrość ma jakiekolwiek pozytywne aspekty?

Socjolog Helmut Schoeck jest przekonany, że lęk przed niszczycielską siłą zawiści umożliwił współżycie ludzi w większych grupach społecznych. Od kiedy ludzkość poznała potencjał drzemiący w zazdrości za wszelką cenę próbuje obronić się przed jej zgubnymi skutkami między innymi poprzez dzielenie się dobrami ze współbliźnimi. Już w starożytności ludzie próbowali załagodzić zawiść bogów składając im hojne ofiary. Do dzisiaj przedstawiciele niektórych kultur noszą amulety, które mają ochronić ich przed zazdrosnymi spojrzeniami “złego oka”. Czy to oznacza, że uczucie o tak potężnym ładunku emocjonalnym istnieje jedynie po to, aby budzić strach w innych ludziach?

Eksperymenty z małpami podsuwają jeszcze inną interpretację. Zaprezentował ją zespół biologów behawioralnych pod kierownictwem Fransa de Waal z Uniwersytetu Emory. Naukowcy bawili się z małpkami kapucynkami i w nagrodę dawali im różne łakocie. Kiedy jedna z małpek dostała smakowite winogrona, a inna plasterek pospolitego ogórka, wówczas poszkodowana kapucynka ostentacyjnie odmawiała przyjęcia podarunku i dalszego udziału w zabawie.

Nie trzeba posiłkować się eksperymentami ze zwierzętami, aby zrozumieć, że zazdrość jest wypadkową poczucia niesprawiedliwości. Już Arystoteles pisał o sprawiedliwej zazdrości rodzącej się w wyniku niesprawiedliwego podziału dóbr. Zaś na początku XX wieku niemiecki liberał Walter Rathenau napisał w swoim pamiętniku: “Poczucie sprawiedliwość wypływa z zazdrości, gdyż przyświeca mu dewiza: wszystkim po równo”.

Dla sporej części niemieckiego społeczeństwa słowa te pozostały aktualne aż do dzisiaj. Ankieta przeprowadzona w ubiegłym roku przez Instytut Zygmunta Freuda z Frankfurtu nad Menem pokazała, że mieszkańcy wschodnich landów pod określeniem “społeczeństwo zawistników” rozumieją niesprawiedliwy podział dóbr i brak równych szans, podobnie jak uważał Arystoteles w swoich rozważaniach. Z kolei mieszkańcy zachodnich krajów związkowych przyznali, że zazdrość dopinguje ich do działania i większego wysiłku. Badanie odsłoniło jeszcze jedną różnicę w podejściu do zazdrości wynikającą z płci: kobiety ogarnia smutek, jeżeli mają mniej od innych, natomiast mężczyźni wpadają w złość na samych siebie.

Z kolei zadowolenie, że wypadamy lepiej w porównaniu z innymi ludzi aktywizuje w naszym mózgu ośrodek nagrody. Przed trzema laty zespół naukowców pod kierownictwem bońskiego neuroekonomisty Armina Falka udowodnił, że ciągła potrzeba porównywania się z innymi jest powiązana z regionem mózgu odpowiedzialnym za przetwarzanie uczucia zadowolenia i uznania. W trakcie eksperymentu naukowcy obserwowali aktywność mózgu z pomocą rezonansu magnetycznego. Naukowcy zakładali dwóm probantom okulary wideo i umieszczali ich w komorach rezonatorów. Uczestnicy mieli podać przybliżoną liczbę punktów pojawiających się na ekranie szkieł okularów. Po każdej próbie ukazywał się komunikat, czy gracze odgadli prawidłową liczbę punktów i jaką sumę pieniędzy dostaną w nagrodę. Nawet kiedy obydwaj udzielali prawidłowej odpowiedzi, raz jeden otrzymywał więcej pieniędzy, a raz drugi.

Okazało się, że porównywanie się z osobą przegraną pobudzało część obszaru mózgu zwaną brzuszno-przyśrodkową korą przedczołową. Obszar ten wywołuje w pewnych sytuacjach radosny nastrój i wprawia nas w dobre samopoczucie. Kiedy jeden z uczestników otrzymywał większą nagrodę od konkurenta wówczas jego mózg wykazywał bardziej wzmożoną aktywność, niż wtedy, gdy musiał zadowolić się mniejszą sumą pieniędzy od swego rywala. Ośrodek nagrody w mózgu pozostawał w stanie spoczynku, jeżeli obydwaj uczestnicy otrzymali równe kwoty.

Armin Falk uważa, że wyniki badania dowodzą słuszności jego tezy, iż nasze zadowolenie jest ściśle powiązane z wysokością nagrody, jaką otrzymują inni ludzie. Osiągamy pełnię szczęścia tylko wówczas, kiedy otrzymamy więcej. Jeżeli ktoś dostanie podwyżkę w wysokości 500 euro będzie cieszył się nią tak długo dopóki się nie dowie, że pensja kolegi wzrosła o 1000 euro. Wtedy jego radość pęka jak bańka mydlana, a kolega ma zdecydowanie lepsze samopoczucie.

Tego rodzaju zachowania pokazują, że czynniki zewnętrzne mogą zmieniać zabarwienie emocji. Możliwe, że w przeszłości wielu naszych przodków obawiało się skutków wybuchu zawiści u swoich bliźnich. Jednak obecnie zazdrość dostarcza wielu ludziom swoistej satysfakcji. Socjolog Sighard Neckel uważa, że wiele osób z zamożnych grup społecznych czerpie wyraźną przyjemność, że są obiektem powszechnej zawiści. Opinię naukowca zadaje się podzielać agencja reklamowa Young & Rubicam. Na potrzeby jednej z kampanii reklamowych wymyśliła następujący slogan: “All you need is envy” (”Wszystko czego potrzebujesz to zazdrość”).

źródło: http://wiadomosci.onet.pl/kiosk/nauka/wszystko-czego-potrzebujesz-to-zazdrosc,1,3700483,kiosk-wiadomosc.html
Powiadom znajomego
  1. (wymagane)
  2. (prawidłowy adres email wymagany)
  3. (wymagane)
  4. (prawidłowy adres email wymagany)
 

cforms contact form by delicious:days

Powiązane Artykuły:

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.

Kategorie

Chmurka Tagów

Publikuj już dziś!

Publikuj swój artykuł a otrzymasz ZAŚWIADCZENIE!
*Przeczytaj więcej»
*Publikuj»

Administracja